Lượt xem trang

Pho tượng kỳ lạ




Có lẽ nhiều người ở Hà Nội không hề hay 


biết rằng giữa thủ đô có một bức “dị 


tượng” không giống với bất kỳ bức tượng 


Phật nào khác.


Chùa Hòe Nhai (Hà Nội) không quá xa lạ 



với những cư dân của thủ đô, đất tổ của 


phái Tào Động Việt Nam, nhưng có lẽ 


không nhiều người đã từng nhìn thấy bức 


tượng một ông vua đời Hậu Lê hàng ngày 


hàng giờ phủ phục, và trên lưng ông, là 


Phật Thích Ca.
Pho tượng này là kết quả từ một cuộc 


pháp nạn của các tăng ni Phật giáo Việt 


Nam năm 1678. Khoảng thời gian hậu 


Trần đó, Phật giáo không còn được đứng ở 


vị trí quốc giáo nữa, thay vào đó là Nho 


giáo thịnh hành hơn bao giờ hết.



Đỉnh điểm là đến thời vua Lê Hy Tông đã 


có một sắc lệnh đuổi hết các sư sãi lên 


rừng, ai không đi sẽ bị trừng trị nặng nề. 


Đạo Phật khi đó đã phải trải qua một thời 


kỳ nhọc nhằn. Một trong số những hòa 


thượng đắc đạo pháp danh Tông Diễn, 


được biết đến với tên Tổ Cua, Tổ Cáy cũng 


bị buộc phải đi qua con đường hoặc sinh 


hoặc tử này


Không cam tâm thấy tăng chúng phải trải 


qua pháp nạn quá nặng nề đó, hòa thượng 


Tông Diễn đã tìm cách len lỏi trở lại kinh 


thành Thăng Long, tìm cách giáo hóa vị 


vua Lê Hy Tông đầy quyền uy và kỳ thị, vị 


vua mà sau này, nguyện phủ phục dưới 


Phật để sám hối những lỗi lầm đã phạm.



Để cảm hóa được vua Lê Hy Tông, hòa 


thượng Tông Diễn đã cho một tấm biểu 


viết sẵn vào một chiếc hộp chuyển vào 


cho vua Hy Tông. Trong biểu chỉ có những 


điều đơn thuần dễ hiểu như: “Hãy nhìn 


vào đời Trần, đời Lý, các vua hết sức coi 


trọng đạo Phật và rồi quốc gia thịnh trị, 


đạo Phật khiến người ta biết ăn uống đúng 


mực, không sân si, không giết người cướp 


của, nó như một viên ngọc quý của quốc 


gia, vậy tại sao cho đến giờ đạo Phật lại bị 


cho rằng không mang lại lợi ích gì cho xã 


hội…”
Vua Hy Tông mở chiếc hộp và đọc chiếu 


mới bừng tỉnh, cho vời hòa thượng Tông 


Diễn vào trò chuyện. Sau khi nghe hòa 


thượng thuyết pháp, bèn rút lại sắc lệnh 


đã ban.

Vua Hy Tông từ đây hết sức sửa mình, tự 


nguyện đề nghị với hòa thượng Tông Diễn 


rằng nên làm một bức tượng mà trong đó, 


vua phủ phục dưới Phật, để thể hiện sự 


sám hối và sửa mình một cách cẩn trọng 


của ông.


Đây là bức tượng độc đáo nhất của văn 


hóa Phật giáo Việt Nam, mang tính cách 


Việt và lịch sử Việt, không nơi nào trên thế 


giới có một mã văn hóa như thế. 

Pho tượng này nói lên một sự sửa mình để 


sống tốt hơn, một người ở cấp độ cầm 


quyền cao nhất cũng phải xem lại chính 


mình.