Chúng ta bị công lí của chính mình đè bẹp

Chúng ta bị công lí của chính mình đè bẹp

LƯU HIỂU BA

Phạm Thị Hoài dịch

http://www.procontra.asia/?p=1512

***

Tiểu luận sau đây của Lưu Hiểu Ba được in trên tờ Central Daily News ở Đài Loan ngày 5-6-1993, nhân 4 năm Sự kiện Thiên An Môn. Lời phê bình các khuyết điểm của giới trí thức phản kháng Trung Quốc và phong trào sinh viên năm 1989 xuất phát từ trải nghiệm trực tiếp của ông. Khi phong trào nổ ra, ông đã bỏ dở chương trình nghiên cứu và giảng dạy của mình tại một số trường đại học Hoa Kỳ, mua một tấm vé không khứ hồi bay về Bắc Kinh ngày 27-4-1989 để hỗ trợ các sinh viên của mình trên Quảng trường. Tại đây, ông hướng dẫn và tranh luận với các sinh viên về phương pháp và mục đích đấu tranh, tham gia những cuộc đàm phán giữa sinh viên và chính quyền, và tham gia tuyệt thực ở giai đoạn cuối từ ngày 2-6. Ông bị coi là một trong những kẻ “giật dây” của phong trào và bị kết án tù lần thứ nhất, đến đầu năm 1991. Song ngay cả với tiểu sử ấy, các ý kiến phê phán của ông vẫn gây sóng gió trong phong trào dân chủ Trung Quốc, nhất là với những gia đình nạn nhân của vụ thảm sát 4-6.

Giới thiệu tiểu luận này trong bản dịch tiếng Việt, tôi tin rằng nó sẽ là một tham khảo bổ ích cho phong trào dân chủ Việt Nam.

Người dịch

_______________

Giới trí thức phản kháng và các lãnh tụ sinh viên Trung Quốc, những người tự thấy mình là anh hùng và chiến sĩ dân chủ, đều chỉ biết đến dân chủ từ sách vở. Họ không có khái niệm gì về việc thực hành nền dân chủ đó. Họ không hề biết phải xây dựng nền dân chủ như một hệ thống chính trị và một tòa nhà pháp lí như thế nào và phải đưa những nội dung gì vào đó. Trước khi phong trào dân chủ năm 1989 nổ ra, nhà vật lí thiên văn, giáo sư Phương Lệ Chi, được coi là một Sakharov của Trung Quốc, đã bỏ qua cơ hội bảo vệ quyền con người theo đúng luật pháp. Ông được Tổng thống Bush mời gặp nhưng bị chính quyền cản trở. Và ông đã lặng lẽ chấp nhận, không một lời phản đối. Cả đến khi phong trào dân chủ bùng nổ, ông Lưu Tân Nhạn, nhà bất đồng chính kiến được coi là “lương tâm xã hội của Trung Hoa”, vẫn đề cao chủ nghĩa Marx và chủ nghĩa xã hội. Vẫn giữ nguyên lòng trung thành từng mất rồi lại được khôi phục của mình. Còn phong trào hiện tại thì được lãnh đạo bởi những người thậm chí không hiểu cả những nguyên lí cơ bản của dân chủ. Như thế, làm sao mà thành công được? Tình trạng đó chỉ có thể sinh ra những than vãn hời hợt về hệ tư tưởng.

Khi cảm giác về nghĩa vụ gánh vác một sứ mệnh lịch sử bị đẩy lên thái quá, các sinh viên đã đánh mất khả năng tỉnh táo để tự nhận định và khả năng tự kiềm chế để đạt hiệu quả cao. Họ không biết rằng những đôi vai mảnh khảnh của họ không gánh nổi một định mệnh nặng trĩu như vậy. Họ không cưỡng được sự cám dỗ rằng mình có thể đem lại công lí và tưởng rằng cứ lấy sinh mạng ra trả giá thì chính quyền sẽ buộc phải nhượng bộ hơn – mà không hề nhận ra rằng điều đó rốt cuộc là vô nghĩa.

Mạng người có gây nổi một ấn tượng nào với chính quyền không? Có đánh thức nổi đám đông đang ngủ vùi không? Cái chết có đem đổi lấy công lí được không?

Chẳng lẽ chỉ những ai sẵn sàng hi sinh tính mạng mới có quyền bàn về công lí chăng? Người ta trách các sinh viên là chỉ đầy lòng dũng cảm và nhiệt huyết mà không đủ lí trí. Không có gì đáng ngạc nhiên, khi cô Sài Linh, lãnh tụ đứng đầu phong trào sinh viên, sau này thoát được ra nước ngoài tị nạn, phát biếu: “Trên Quảng trường Thiên An Môn khi đó, quan trọng nhất là đức hi sinh và lòng dũng cảm chứ không phải đầu óc và lí trí. Chúng tôi là những anh hùng của phong trào dân chủ 1989.”

Từ trên bốn thập kỉ nay Trung Quốc không hề có kinh nghiệm gì với dân chủ. Hàng ngày chúng ta chỉ trải qua và chứng kiến những tranh giành và thủ đoạn tàn bạo của hệ thống chuyên chế.

Khi tham gia một cuộc cách mạng, chẳng hạn như Cách mạng Văn hóa, chúng ta lập tức thấy mình là những nhà cách mạng vĩ đại nhất. Khi gia nhập phong trào dân chủ, chúng ta thấy mình dân chủ hơn người. Chúng ta tuyệt thực cho dân chủ. Chúng ta hi sinh cho dân chủ. Vì thế chúng ta đinh ninh rằng mọi hành động của mình đều bắt nguồn từ công lí cao nhất, rằng tiếng nói của mình là chân lí duy nhất, rằng mình sở hữu quyền lực tuyệt đối. Như thế, chân lí trở nên tuyệt đối, công lí trở nên tùy tiện và dẫn đến cưỡng bức, còn dân chủ thì trở thành một đặc quyền.

Quảng trường Thiên An Môn đã biến thành một phòng thí nghiệm thử chân lí, thử độ cứng của bản lĩnh và độ sâu của ý thức về phẩm giá. Nó cũng đã biến thành nơi mà người ta vừa dấn thân cho công lí, vừa thực thi quyền lực. Không có mặt ở đó, không đến đó để bày tỏ con người mình, là chống lại dân chủ và chống lại công lí, là hèn nhát. Quảng trường Thiên An Môn đã biến thành hòn đá thử lửa. “Tôi đã có mặt ở đó”, “Tôi cũng từng đến đó”, những câu nói ấy đã được coi là chứng chỉ của ý thức dân chủ và lương tri xã hội.

Chúng ta làm cách mạng, chúng ta thực hành dân chủ, chúng ta không cần hợp tác, chúng ta tùy ý kết bè kéo cánh, chúng ta lập ra các tổ chức, chúng ta cử người lãnh đạo, chúng ta lập các hội công nhân và sinh viên tự quản, chúng ta tuyệt thực, chúng ta tổ chức các nhóm tranh luận, các nhóm trí thức, phóng viên, cảm tử quân, chí nguyện quân và hướng đạo sinh. Không ai chịu nghe ai, chẳng người nào chịu dưới trướng người nào.

Chúng ta làm cách mạng, chúng ta thực hành dân chủ, chúng ta căm thù Đảng Cộng sản tột độ và lên án Đảng bằng những bộ quần áo đẫm máu trên thân thể chúng ta. Chúng ta nghiến răng chửi kẻ khác, chúng ta thỏa sức bôi nhọ, chúng ta cho phép mình nói những điều như: chúng tao sẽ bắn vỡ sọ mày, chúng tao sẽ bỏ mày vào vạc chiên, chúng tao sẽ chôn sống mày. Chúng ta cho phép mình chửi rủa và thậm chí hành hung những kẻ không đi cùng chúng ta. Chúng ta cho phép mình thanh toán ân oán giang hồ cá nhân, nhân danh công lí.

Chúng ta làm cách mạng, chúng ta thực hành dân chủ, chúng ta ngang nhiên truyền bá những điều bịa đặt, chúng ta phao tin vịt giữa thanh thiên bạch nhật. Ai phản bác thì chúng ta khăng khăng rằng mình có quyền làm như thế hoặc tìm cách đánh lận rẻ tiền. Chúng ta cho phép mình phao lên rằng Đặng Tiểu Bình đã chết, Lý Bằng đã bỏ trốn, Dương Thượng Côn đã bị đánh đổ, Triệu Tử Dương đã được khôi phục danh dự, Vạn Lý đã thành lập một nội các mới ở Canada. Quảng trường Thiên An Môn, biểu tượng của phong trào dân chủ, biến thành một lò chế tin đồn, càng ngày càng tung ra nhiều điều dối trá. Một số người tham gia sự kiện ngày 4 tháng Sáu sau này thoát được ra nước ngoài thì đảo lộn tình tiết, thêu dệt tin đồn và dùng miệng mà phun ngập máu ra Quảng trường. Để có lợi cho bản thân, họ cố ý phóng đại tội ác và sự tàn bạo của Đảng Cộng sản. Báo chí quốc tế vì thế mà bị xỏ mũi.

Chúng ta làm cách mạng, chúng ta thực hành dân chủ, chúng ta chỉ cho riêng mình quyền tự do ngôn luận và cấm người khác được hưởng quyền ấy. Chúng ta cũng hành xử hệt như Mao Trạch Đông và không dung thứ một chính kiến nào khác. Hệt như đám tay sai của Đảng Cộng sản Trung Quốc, chúng ta cũng kiểm duyệt những hình ảnh không hợp ý ta do phóng viên chụp được, chúng ta cũng tịch thu phim và đập nát máy ảnh. Để chính quyền hết cớ đàn áp, chúng ta đã nộp cho công an ba thanh niên Hồ Nam, là những người đã phun mầu lên chân dung Mao, để rồi họ bị kết án 15, 18 và 20 năm đọa đày trong ngục tối.

“Công lí của phong trào dân chủ” đã trở thành một hăm dọa, hễ ai có chính kiến khác là bị gây áp lực và đành câm miệng.

Cuộc tuyệt thực đã phong các sinh viên lên hàng những vị thánh bất khả xâm phạm của cách mạng. Vì họ sẵn sàng hi sinh mạng sống, nên chẳng ai dám hé răng phê bình họ nữa. Vậy là các “anh hùng” thì tắt công tắc lí trí, những người còn lại thì lặng im.

Những điều vừa trình bày có thể giải thích, vì sao một công lí trên giấy thì được săn lùng cuồng nhiệt, còn công lí tỉnh táo của hiện thực thì bị gạt ra ngoài.

Nguồn: Dịch theo bản tiếng Đức trong Bei Ling, Der Freiheit geopfert, Riva, München 2011

Bản tiếng Việt © 2013 pro&contra

........../.

“thông minh kiểu Việt Nam và Trung Quốc”?

Thế nào là “thông minh kiểu Việt Nam và Trung Quốc”?

***

Hồng Ngọc

 [trithucvn.net]

*

Nhiều người Việt Nam và Trung Quốc có cùng một suy nghĩ giống nhau, đó là hay cười nhạo người Tây phương ngu ngốc, không hiểu chuyện đời, “não không có nếp nhăn”, và bản thân họ lấy làm tự mãn. Vậy rốt cuộc thông minh theo kiểu người Việt Nam và Trung Quốc là như thế nào?

Gần đây, một kênh truyền thông New Zealand đã đăng một bài viết nói về “thông minh kiểu Trung Quốc” và nhận được sự chú ý của đông đảo người sử dụng internet. Tác giả bài viết tự nhận là người Hoa, đã nhận định rằng “thông minh kiểu Trung Quốc” chính là không màng trắng đen hay thị phi, không cần biết thật giả hay đúng sai, có sơ hở liền lách vào, có tiện nghi liền chiếm lấy. “Thông minh kiểu Trung Quốc” chính là không màng chính nghĩa hay tà ác, bất cứ lúc nào cũng có thể vì bảo hộ bản thân mình mà làm trái lương tâm. “Thông minh kiểu Trung Quốc” chính là để cho người khác phải phó xuất và gặp nguy hiểm, còn bản thân mình những gì mười phần có lợi sẽ giành lấy hết. Kỳ thực, “thông minh kiểu Trung Quốc” chính là không nói đến thành tín, ức hiếp người thiện lương, chính là các giá trị đều đã đảo lộn, không xét đến quy tắc…

Nhiều người Việt có người thân là Việt Kiều ở Mỹ, có thể đã nghe câu chuyện về việc hàng hóa sau khi mua ở Mỹ có thể được trả và lấy lại tiền mà không cần phải giải thích lý do. Vì vậy, nhiều người khi chuẩn bị tham dự một sự kiện nào đó, liền đến “mua” một bộ quần áo, sau khi tham dự sự kiện xong rồi, lập tức mang trả lại quần áo để lấy tiền về.

Hệ thống bán hàng ở Mỹ còn có một chính sách đáng chú ý, gọi là Price Match. Với chính sách này, nếu bạn mua một sản phẩm sau đó chứng minh được sản phẩm này bán giá rẻ hơn giá tại cửa hàng nào khác, thì có thể được mua sản phẩm với mức giá tương đương mức giá mà bạn tìm thấy. Do vậy, có một số người, khi đi mua hàng với giá đắt hơn những nơi khác, họ không hề mặc cả, mà lại chọn những màu sắc hay kích cỡ (mà ở các cửa hàng khác không có), sau đó khi tìm được cửa hàng nào có mức giá rẻ hơn thì sẽ mang hóa đơn quay lại nơi mua hàng để được giảm giá.

Những người này dương dương tự đắc với hành vi của bản thân, đi đến đâu cũng tự cho rằng bản thân mình thông minh, thậm chí còn đặt câu hỏi sao những người khác quá “ngu ngốc”, không biết lợi dụng “kẽ hở” này.

COI VIỆC CHIẾM TIỆN NGHI CỦA NGƯỜI TA LÀ “THÔNG MINH”, COI GIAN XẢO LÀ CÓ “NĂNG LỰC LỚN”… MỌI GIÁ TRỊ DƯỜNG NHƯ ĐỀU ĐẢO LỘN

Bài viết của tác giả người Hoa trên truyền thông New Zealand còn liên hệ đến tỷ phú Warren Buffett. Rất nhiều nhà đầu tư hỏi về tiêu chí chọn đầu tư cổ phiếu của ông Warren Buffett, và thông thường ông hay nhấn mạnh rằng ông rất coi trọng sự thành tín của giám đốc điều hành công ty, nếu không phải công ty làm ăn chân chính, ông nhất định sẽ không lựa chọn đầu tư. Với ông, lợi nhuận không phải là yếu tố hàng đầu, mà là chữ tín.

Một người Hoa đưa đứa con nhỏ mới 3 tuổi đến Mỹ du lịch và ở tại nhà người thân. Người nhà đã đưa cho người Hoa này một chiếc ghế ngồi ô tô dành cho trẻ nhỏ và nói: “Ở đây quy định trẻ nhỏ khi đi xe nhất định phải dùng loại ghế này, tôi đưa cho anh dùng, nhưng vì là ghế đi mượn, nên anh phải giữ gìn cẩn thận, vì chúng ta sẽ phải trả lại cho người ta.” Hai tuần sau khi không dùng xe ô tô nữa, chiếc ghế này đã được đem đến trả lại cửa hàng. Người bán hàng không hỏi lý do tại sao, chỉ đơn giản là đưa đủ số tiền cho người trả hàng. Người nhà liền tự hào nói: “Các cửa hàng ở Mỹ đều như vậy, nếu mua hàng trong vòng 2 tuần thì đều có thể mang hóa đơn đến và trả lại, do đó chúng tôi thường đến đây ‘mượn’ một số đồ đạc. Nhiều người Đại lục thậm chí còn mượn cả TV. Anh nói xem, người Mỹ có ngốc hay không chứ? Trả lại hàng vô điều kiện đúng là sơ hở quá lớn, vậy mà họ còn chẳng biết điều đó!”

Một năm sau, người Hoa này đến Nhật Bản, một số bạn bè đồng hương ở Nhật đã tiếp đón và dùng ô tô để đi lại. Người Hoa này hỏi: “Tokyo đất chật người đông, có phải là rất khó đỗ xe không?”

Đồng hương trả lời: “Không nghiêm trọng đến như vậy đâu, chính phủ quy định cần có chỗ để xe trước rồi sau đó mới được phép mua xe, vì vậy mà không có nhiều xe như anh nghĩ đâu.”

“Ồ, vậy tức là anh có một bãi đỗ xe riêng sao? Chắc là phải đắt đỏ đến mức cắt cổ có đúng không?”

“Anh nghĩ là ai cũng ngốc giống người Nhật Bản sao! Muốn mua xe thì trước tiên đi thuê một chỗ ở bãi đỗ xe, sau khi mua xe xong thì trả lại chỗ đó, vậy chẳng phải là vấn đề được giải quyết hay sao?”

Hai ngày sau, một số bạn bè người Nhật đến đưa người Hoa này đi chơi, họ đi bộ hoặc là đi bằng tàu điện ngầm. Những người bạn Nhật phân trần rằng: “Tokyo mua xe thì dễ, nhưng tìm chỗ đỗ xe thì không dễ dàng gì. Do đó, anh chịu khó đi tàu điện ngầm vậy nhé.”

Người Hoa này lập tức truyền cho anh ấy cách để giải quyết vấn đề. Không ngờ rằng anh ấy đã không “ngộ đạo” mà còn dửng dưng nói: “Nếu muốn lợi dụng sơ hở, thì có nhiều cách lắm. Ví dụ như mẹ tôi sống ở quê, nếu muốn thì có thể dùng hộ khẩu cũ là mua được xe. Nhưng thực tế thì tôi định cư ở Tokyo, không có chỗ đỗ xe mà lại mua xe, vậy thì những người hàng xóm sẽ nhìn tôi như thế nào? Lái xe đi làm, tôi phải đối diện với đồng nghiệp ra sao? Cấp trên và những người đàng hoàng sẽ không làm như vậy.”

Cơ chế trả lại hàng vô điều kiện ở Mỹ và những quy định đầy lỗ hổng ở Nhật, đều được xây dựng trên cơ sở “tín nhiệm”. Nếu sự “tín nhiệm” sụp đổ, thì xã hội cũng sẽ có thể sụp đổ. Do đó, ở xã hội Tây phương, người ta có thể tha thứ cho các chính trị gia làm sai, nhưng không thể tha thứ cho những chính trị gia nói dối.

Nếu như chúng ta “giả đổi thành thật, thật cũng giả”, mỗi người đều hư hư thực thực, thì toàn xã hội sẽ vận hành trên cơ sở “hoài nghi”. Tư duy ảnh hưởng đến hành vi, mà hành vi của mỗi cá nhân sẽ ảnh hưởng rộng ra đến dịch vụ kinh doanh và vận hành xã hội.

Khi đi tàu điện ngầm tại Rome bạn sẽ phát hiện rằng có máy bán vé nhưng không có soát vé. Chắc hẳn bạn sẽ thấy lạ lắm phải không? Làm thế này làm sao kiểm soát được xem hành khách lên tàu có mua vé hay không? Vận hành tàu điện ngầm thế này chẳng phải sớm muộn gì cũng bị lỗ hay sao?

Đây chính là cách nghĩ quen thuộc của chúng ta, luôn liên tưởng mọi chuyện theo kiểu khôn vặt hoặc vì tham lợi nhỏ cho bản thân mình. Đối với người Ý mà nói, nếu chúng ta hỏi câu hỏi này thì thật kỳ lạ. Đi xe có thể không mua vé chăng? Đi xe làm sao có thể không mua vé cho được? Cách nghĩ, cách tư duy của hai bên quả có sự khác biệt lớn.

Nếu như bạn thực sự muốn biết có thể đi tàu mà không cần mua vé hay không, thì câu trả lời là có thể, hoàn toàn có thể lên tàu đi một vài trạm, nhưng phải đảm bảo không để cho giới quản lý ở Ý biết được, nếu biết họ nhất định sẽ phạt bạn. Và sau này nếu bị phạt nhiều lần, có thể tạo thành tiếng xấu ở nước ngoài, thật sự là cái được không bõ cho cái mất!

XÂY DỰNG TÍN NHIỆM KHÔNG DỄ, NHƯNG ĐIỀU NÀY LẠI THỰC SỰ QUAN TRỌNG! MỨC ĐỘ TÍN NHIỆM LẪN NHAU CÀNG CAO, THÌ QUẢN LÝ SẼ CÀNG NỚI LỎNG HƠN. NẾU NHƯ ĐI ĐÚNG ĐƯỜNG, THÌ SẼ KHÔNG SỢ PHẢI ĐI XA!

Hồng Ngọc

............../.

THẢM HỌA TỪ LÀNG BÁO

THẢM HỌA TỪ LÀNG BÁO

Thinh Babel

Đề án quy hoạch báo chí của Bộ TT-TT nghe dứ từ mấy năm nay rồi nhưng không hiểu vì sao vẫn chưa ban hành.

Tôi thì nhất trí quy hoạch lại, nhưng quy hoạch kiểu mỗi tỉnh thành, mỗi ngành một tờ báo thì vô lý.

Ví dụ thế này thôi thì thấy: TP HCM chỉ 1 tờ báo, vậy thì Tuổi Trẻ, Pháp Luật, Người Lao Động... nhập về tờ SGGP... vô lý không?
Tờ báo lớn không phải vì cơ quan chủ quản lớn mà lớn.

Trong lúc một tờ báo lớn như TT có thể bị nhập thì những tờ như báo điện tử Giáo dục VN (không phải Giáo dục thời đại của Bộ GD) mà của Hiệp hội các trường ĐH, CĐ được coi như một ngành thì tồn tại. Chưa kể bao nhiêu tờ báo mạng khác.

Trong lúc đó, các cơ quan báo chí có hưởng ngân sách (bao cấp) hoặc chỉ hạch toán một phần lại phát triển rầm rộ.
Vì như truyền hình, ngoài Đài truyền hình VN còn thêm truyền hình Quốc hội, truyền hình Thông tấn, truyền hình VOV, truyền hình Quân đội, truyền hình An ninh, truyền hình Nhân dân (của Báo ND)... Mà truyền hình, người ta ví chi phí của nó thế này: một bên phát sóng, một bên cầm tập tiền tờ 500 nghìn mà đếm cũng phải nhanh mới kịp.

Anh Vũ Đức Đam ơi, anh thuyết phục BCT, BBT cho lùi để xem xét lại thấu đáo hơn vì đây là chuyện vô cùng nhạy cảm. Cả làng báo VN, cả làng báo thế giới, cả cộng đồng mạng, phải nói là tổ kiến lửa sẽ mổ xẻ nó và người ký (là anh) sẽ rất "nổi" luôn.

*
Xét về kinh tế báo chí, doanh thu chủ yếu là từ quảng cáo. Miếng bánh quảng cáo chừng đó thôi nhưng quá nhiều tờ báo ra đời thì miếng bánh đó bị chia năm xẻ bảy, khó đủ cho tất cả cùng sống.

Không sống thì phải làm sao?
Làm tiền!

*
Không chỉ chính quyền, doanh nghiệp, anh em báo chí cũng rất bức xúc về hoạt động của một vài tờ báo. Phải nói là làm tiền một cách trắng trợn và bỉ ổi. Nói thật, nếu sếp quản lý chặt, không bật đèn xanh thì đố đứa nào dám ho he.

Quản lý chặt thì sao có chuyện "sáng đăng- trưa gặp- chiều gỡ"? Tiền!

Báo chí gì mà hợp đồng không có lương, cứ cho cái tư cách pháp nhân, giấy giới thiệu rồi tự sống (đó chưa nói là phải cống nộp lên) thế mà vẫn sống, thậm chí giàu có hơn cả các báo có thu nhập cao thì không làm tiền mới là chuyện lạ,

Các bạn làm báo nhìn lại đi: Đám đó toàn có nhà to, đi xe hơi chứ các bạn ở các tờ báo thu nhập cao cũng chỉ được vài người thôi.

Tôi ra Nghệ An- Hà Tĩnh- Quảng Bình, nhắc đến Báo Thanh Tra ai cũng khiếp vía. Mấy anh chị làm báo Thanh Tra (của chính phủ) đi đâu cũng ỡm ờ giới thiệu là Thanh tra chính phủ. Kinh. (Xin lỗi anh em làm báo Thanh Tra chân chính).
Mấy anh chị làm báo này thì có đất cả ở các huyện thị ở các tỉnh đó. Lạ lùng ghê.

*

Anh em làm báo chắc hẳn đã chứng kiến, ở đâu có sự kiện gì thì các tờ báo đó bu lại, đúng như bầy kền kền. Từ đó nhận tiền người này đánh người kia, nhận tiền doanh nghiệp này đánh doanh nghiệp nọ...
Chính quyền thì hình như hầu như ở đâu, ít nhiều, cũng có chuyện mất đoàn kết (vì lợi ích), nên đằng sau mỗi ông đều có những doanh nghiệp chi tiền để oánh nhau vụ này vụ khác làm náo loạn, càng mất đoàn kết hơn.
Chính những người này làm tình hình chính trị bất ổn chứ không phải (hoặc chỉ) diễn biến của một vài người viết blog bị xử tù.

*

Truyền hình thì bán sóng, gọi bằng mỹ từ "xã hội hóa", game Show nhảm nhí nhan nhãn. Có cảm giác như cả nước đi thi, hết thi hát lại thi hài... từ con nít đến ông già, tạo ra một sự cuồng vọng về nghề nghiệp rất vô lối.

Bộ trưởng Trương Minh Tuấn là "vua xử phạt" các báo, nhưng ông chưa bao giờ phạt được một tờ báo nhảm nhí. Tờ báo đó nó không sai quan điểm chính trị nhưng nó nhảm nhí, làm hỏng văn hóa của một thế hệ, của cả dân tộc.

*
Tôi nói không ngoa: Đây mới là đại họa!

............../.

Tân Sơn Nhất hay Long Thành?

"BẮT CÁ HAI TAY": SẢY CẢ HAI LÀ CÁI CHẮC!

https://www.facebook.com/bakiem.mai/posts/692244890967384

MAI BÁ KIẾM

***

Trong vụ thu hồi sân golf, mở rộng phi trường Tân Sơn Nhất (TSN), bộ trưởng GTVT Trương Quang Nghĩa là “tư lệnh ngành” đã "ba phải" hết chỗ nói, đầu tiên ông trả lời Quốc hội (QH): “Phương án mở rộng sân bay TSN về phía Bắc là hoàn toàn không khả thi…” nhưng không chứng minh bằng luận cứ khoa học mà nói ngang: “vì nhiều lý do: chi phí giải phóng mặt bằng, khả năng ô nhiễm tiếng ồn và rất nhiều thứ khác...”.

QH không được biết chi phí giải phóng mặt bằng bao nhiêu tiền, ô nhiễm tiếng ồn là mấy chục ngàn Décibel và những thứ khác là con khỉ gì? Rồi, trong báo cáo của Bộ gửi QH, ông đề xuất nước đôi: “Có thể duy trì cùng lúc hai sân bay Tân Sơn Nhất và Long Thành, vì TSN đã vượt quá công suất (32,5 triệu khách/năm so với 28 triệu khách/năm), nên phương án khả thi và tiết kiệm nhất là xây thêm nhà ga T4 với công suất từ 10-15 triệu hành khách. Năm 2019 sẽ xây xong, nhưng đến khoảng năm 2022 thì lại đạt công suất tối đa”.

Sáng 12/6, bộ trưởng KH-ĐT Nguyễn Chí Dũng tuyên bố ủng hộ việc lấy lại sân golf để mở rộng sân bay, thì chiều cùng ngày, ông Nghĩa nói lại “câu chuyện có lấy lại đất sân golf trong sân bay Tân Sơn Nhất để phục vụ việc nâng cấp, mở rộng sân bay hay không sẽ được đưa ra Chính phủ thảo luận, giải quyết”.

Xui cho ông Nghĩa, "Chính phủ chưa thảo luận theo ý ông" mà hôm sau, thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc giao Bộ GTVT chủ trì, thuê tư vấn nước ngoài tiến hành làm việc độc lập để nghiên cứu, đánh giá, khảo sát theo hướng mở rộng sân bay với cách làm phải khách quan, trung thực nhất về hiệu quả đầu tư, hiệu quả sử dụng đất...; báo cáo kết quả cho Chính phủ vào cuối năm nay”.

Với chỉ đạo có định hướng của Thủ tướng, ông Nghĩa đành bắt cá hai tay để phòng hờ… hên – xui (giống Tấn Beo hay nói) ! Nhưng tôi dám cá với ông Nghĩa, bắt cá hai tay luôn sảy cả hai theo nghĩa đen lẫn nghĩa bóng, lúc đó đường hàng không quốc tế và quốc nội nối với vùng kinh tế trọng điểm phía Nam (Sài gòn, Bình dương, Đồng Nai, Bà Rịa) sẽ tắt nghẽn, vì TSN mở rộng rồi quá tải còn LT xây chậm tiến độ, thì thiệt hai kinh tế sẽ khôn lường!

Xin so sánh số liệu giữa phi trường Hongkong (HK) và phi trường TSN, vì cả hai có những điểm rất tương đồng cũng như rất tương phản:

HK và TSN đều có 2 phi đạo song song và cùng hướng: 07R/25L và 07L/25R và cùng có sân golf. Chỉ khác chút xíu, hai phi đạo của HK cùng dài 3.800m, còn phi đạo của TSN thì một cái dài 3.800m, một cái dài 3.048m (chả sao cả).

Tương phản là, năm 2016, HK được xếp vào top 10 phi trường tốt nhất Á châu, còn TSN bị xếp vào top 10 phi trường tệ nhất. Tệ nhất do ảnh hưởng rất nhiều yếu tố như cung cách phục vụ, nhưng về hạ tầng cả hai có hai phi đạo như nhau, vậy tại sao HK đón 68,48 triệu lượt khách mà không quá tải, còn TSN đón 32,5 triệu lượt, đã quá tải 4,5 triệu người?.

Xin thưa, TSN chưa quá tải trên phi đạo, mà quá tải ở nhà ga, nên máy bay phải go around vài chục phút chờ nhà ga trống mới nhào xuống phi đạo!

Vô duyên!

Tương phản tiếp theo là nhà ga HK rộng thứ ba trên thế giới: 57ha, còn nhà ga TSN chỉ có 13,3ha, mà chứa đến 46 hãng hàng không và chỉ vỏn vẹn 47 cửa lên - xuống (in - out) máy bay. Trong khi nhà ga HK chứa 63 hãng hàng không mà có đến 163 cửa lên – xuống máy bay. Vì vậy, nút cổ chai đầu tiên của phi trường TSN nằm ở ngay nhà ga, do đất dự trữ nhà ga đã lỡ xây... quán thịt chó! 

Nhà ga thứ ba gọi là T.4 mà ông Nghĩa nói áng chừng chứa từ 10 -15 triệu khách là chỗ đậu máy bay quân sự của quân đội nhường cho, rồi phải tốn tiền mở rộng đường Hoàng Hoa Thám để dẫn ra Cộng Hòa, mà hiện giờ đường này đã quá tải. Ngoài ra, do khu dân cư bao vây kín đường độc đạo đến và đi từ nhà ga TSN là Trường Sơn, nên đường này là nút thắt cổ chai thứ hai.

Trong rất nhiều đề xuất của các chuyên gia, đại biểu QH, tôi chỉ ủng hộ đề xuất của TS Lương Hoài Nam (nguyên TGĐ Jetstar Pacific Airlines) là phải mở rộng nhà ga về phía Nam (tức là giải tỏa sạch Liên hiệp quán chó chặt và nhà ở trên các đường Bạch Đằng, Hồng Hà, Phạm Văn Đồng) dẫn ra ngã ba Chú Ía, để giải tỏa bớt áp lực xe cộ trên đường Trường Sơn. TS Nam không nói động đến san golf, nhưng theo tôi nên thu sân golf để làm phi đạo thứ ba và chỗ đậu chờ cũng như xây các xưởng sửa chữa và tiếp liệu cho máy bay.

Nếu so sánh HK cũng có sân golf thì đó là so sánh không cùng đại lượng, tức ngụy biện, vì HK là phi trường top lớn nhất thế giới, tuy chỉ rộng 1.200ha, nhưng nó dành trọn cho hàng không dân dụng, và nhà ga hiện hữu có công suất cả trăm triệu khách. Trong khi, TSN chỉ còn 850ha mà hầu hết do quân đội nắm giữ, hàng không dân dụng chỉ được sử dụng năm ba chục ha!

Phương án “bắt cá hai tay” của ông Nghĩa còn có nguyên do ngân sách không có 18.000 tỷ VNĐ để giải tỏa mặt bằng và khó vay ODA 18 tỷ USD để xây phi trường LT! Bởi vì, từ tháng 7/2017, VN phải vay ODA với lãi suất gấp 3 lần lãi suất trước đó và thời gian ân hạn trả lãi giảm xuống còn phân nửa.

Nhiều người tính toán, nếu bán hết 157 ha đất sân golf theo giá đất ở thì thu được 400 tỷ USD. Vậy có đại gia địa ốc nào ứng trước 18 tỷ USD để xây phi trường LT rồi đến năm 2050 lấy trọn sân golf ?

Xin lỗi, nếu Chính phủ dám nhận ứng 18 tỷ USD bây giờ và 23 năm sau giao đứt sân golf thì không đại gia địa ốc có đủ tiền tươi để ứng, mà ngân hàng cũng không dám cho vay liều như vậy. Bởi vì, khi bong bóng địa ốc bể, thì ngân hàng sẽ tiêu diêu nơi miền cực… nhọc, nhất là khi TSN không còn là phi trường, thì ở đó trở thành một đô thị xây dựng bát nháo, chỉ để ở chứ có kinh doanh được đâu mà có giá?

....../.

MIỀN TÂY - NGÀY CÀNG ÍT TÌNH NGƯỜI

MIỀN TÂY – NHỮNG MẢNH GIÁP BẢO VỆ CUỐI CÙNG ĐANG VỠ

KỲ 2 : NGÀY CÀNG ÍT TÌNH NGƯỜI

http://m.laodong.com.vn/phong-su/mien-tay-nhung-manh-giap-bao-ve-cuoi-cung-dang-vo-ky-2-ngay-cang-it-tinh-nguoi-674454.bld

LAO ĐỘNG  - PHÓNG SỰ - ĐIỀU TRA

HOÀNG VĂN MINH - HỮU DANH

Đàn cá lóc của anh Nguyễn Trường Du ở xã Thạnh Đông, huyện Tân Hiệp, tỉnh Kiên Giang bị chết trắng bụng nghi do thuốc trừ sâu. Ảnh: T.L

“Bây giờ người dân miền Tây họ sống với nhau ngày càng ít tình người, nếu không muốn nói là ngày càng ác”, Anh hùng Lao động, GS. TS Võ Tòng Xuân - Hiệu trưởng Đại học Nam Cần Thơ bức xúc khi hay tin một nông dân ở Kiên Giang bị “kẻ xấu” đổ thuốc sâu xuống hồ khiến đàn cá lóc sắp thu hoạch chết phơi trắng bụng.

“Chuyện hại nhau tương tự thế này ở miền Tây giờ nhiều lắm” - ông nói và kể cho chúng tôi nghe chi tiết chuyện này chồng sang chuyện khác. Hóa ra ngoài nghiên cứu khoa học, GS Võ Tòng Xuân là một người rất am tường chuyện thời sự.

“Sát hại” từ người đến vật nuôi

Ngày chúng tôi tìm đến ấp Kinh 7 (xã Thạnh Đông, huyện Tân Hiệp, tỉnh Kiên Giang) thì anh Nguyễn Trường Du - chủ nhân của hồ cá lóc sắp đến kỳ thu hoạch bị ai đó ném nguyên cả chai thuốc sâu xuống hồ khiến cá chết sạch không còn một con (hôm 15.5) đã nguôi ngoai phần nào.

Hiện trường vụ cá chết cũng đã được thu dọn, nhưng những tấm ảnh được share nhau trên mạng thì vẫn còn nguyên nỗi ám ảnh. Anh Du, giọng rầu rĩ: “Trước đó mấy ngày, tôi phát hiện cá lóc và cá tra của gia đình nuôi dưới kênh liên tục chết bất thường và càng về sau số lượng chết càng lớn. Thấy nghi ngờ, tôi lặn xuống kênh nuôi cá lóc thì phát hiện 1 chai thuốc trừ sâu đã mở nắp nằm dưới đó. Tui đã báo vụ việc lên chính quyền, công an xã, huyện cũng đã xuống điều tra nhưng họ nói nguyên nhân cá chết có phải do thuốc sâu hay không thì phải giám định nguồn nước, cá… mới có kết luận chính xác”.

Anh Du bảo tổng đàn cá của anh trị giá khoảng 40 triệu - là nguồn sống của cả gia đình gồm 3 con nhỏ đang tuổi đến trường, nay thì kể như là trắng tay!

Hơn 2,5 tấn tôm 45 ngày tuổi với số lượng khoảng 107con/kg của ông Hà Quốc Giới (52 tuổi, ngụ ấp Quyết Thắng, xã An Trạch A, huyện Đông Hải, tỉnh Bạc Liêu) cũng có số phận tương tự đàn cá lóc của ông Du. Trong đơn “báo án” gởi cơ quan chức năng, ông Giới cho biết một ngày đẹp trời, ông phát hiện tôm mình nuôi dưới hồ bỗng dưng thi nhau nhảy lên khỏi mặt nước như bị bỏng lửa. Ông Giới kêu nhân công xuống kiểm tra thì thu được một túi ni lông còn nồng nặc mùi thuốc trừ sâu. Lập tức ông Giới kêu người bán tháo tôm, nhưng cũng chỉ bán được khoảng 700kg, số còn lại chết thối đặc hồ, uớc tính thiệt hại hơn 200 triệu đồng.

Trước đó, ông Trần Văn Sảnh (57 tuổi, ngụ ấp Phước Tường B, xã Bình Phước, huyện Mang Thít, tỉnh Vĩnh Long) trong khi đi thăm ruộng thì phát hiện một lượng lớn mảnh chai nằm rơi vãi trên mặt ruộng của mình. Thấy vụ việc nghiêm trọng, một mặt ông Sảnh “báo quan”, một mặt khoanh vùng thu gom mảnh chai làm chứng cứ. Kết quả, ông Sảnh gom được… 3,6kg mảnh chai (gồm nhiều loại mảnh vỡ chai bia, chai nước tương, ly sành uống nước…). Tuy không thể khẳng định ai là người đã rải mảnh chai lên ruộng mình nhưng ông Sảnh cho biết, trước đây, phía gia đình có mâu thuẫn với một hộ dân ở cùng ấp. Mặc dù đã được ngành chức năng hòa giải nhưng sau đó ông thường xuyên bị người của gia đình kia hăm dọa.

Cùng thời điểm đó, cũng tại Vĩnh Long, ông Nguyễn Văn Đắng (54 tuổi, ngụ ấp Quang Đức, xã Trung Chánh, huyện Vũng Liêm) cũng đi “báo quan” chuyện nền ruộng của gia đình ông bị người lạ gài chông. “Tôi ra ruộng dọn đất chuẩn bị gieo sạ vụ lúa mới thì bị một vật cứng đâm vào bàn chân gây chảy máu. Lật lên xem thì đó là một cây sắt nhọn giống căm xe đạp (chiều dài khoảng 1/3 cây căm), được gắn vào khúc tre, hình dáng như cây chông một mũi. Lúc đó tôi nghĩ nghĩ là do người nào đó vô tình làm rớt lại nên bỏ qua.

Tuy nhiên, vài ngày sau, một người dân đi soi ếch trên ruộng nhà tôi tiếp tục bị chông đâm vào bàn chân chảy máu tương tự như tôi trước đó. Thấy lạ, tôi đi tìm quanh thì thu được thêm nhiều cây chông khác trên đất ruộng của gia đình. Tôi năm nay 54 tuổi, làm ruộng từ nhỏ nhưng chưa bao giờ thấy chuyện lạ lùng như thế này. Rõ ràng có ai đó muốn hại chết tôi”, ông Đắng bức xúc.

Hồn nhiên… ác

Ngoài việc đổ thuốc trừ sâu xuống các hồ tôm cá, thả chông và mảnh chai xuống ruộng như vừa kể, trong lần trao đổi với chúng tôi mới đây, Thiếu tướng Hồ Sĩ Tiến - Cục trưởng Cục Cảnh sát hình sự (C45), Bộ Công an còn kể thêm những “hành vi trả thù” tàn ác khác ở miền Tây mà ông biết được như đốt mía, đổ thuốc vào thân dừa, chặt chân trâu bò… Đáng nói là các “hành vi trả thù” chỉ mới xuất hiện trong vài năm trở lại đây và trải đều khắp các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long chứ không khu biệt ở một địa phương nào.

Còn nhớ hôm chúng tôi kể cho GS Võ Tòng Xuân nghe chuyện về Nguyễn Nhật Toàn, 33 tuổi ở Vĩnh Trinh (Vĩnh Thạnh, Cần Thơ). Chỉ vì say rượu, nhớ chuyện một người bà con tên Thảo trước đó bơm nước vô áo cá vô ý tràn qua ruộng của mình, Toàn đã mua 2 chai thuốc trừ sâu về đổ xuống ao cá trị giá hơn 1,6 tỉ đồng của ông Thảo cho bõ ghét. Để rồi sau đó Toàn nói với cơ quan điều tra rằng: “Bây giờ, em không biết xử lý sao nữa. Khi tỉnh dậy, biết mình đã sai. Em giờ cơm không đủ ăn lấy tiền đâu đền bạc tỉ”. Diễn biến vụ việc và câu trả lời, sao lại hồn nhiên một cách đau lòng thế nhỉ?

Nhân việc GS Võ Tòng Xuân nhắc chuyện “hồn nhiên” và “hồn nhiên ác”, chúng tôi chợt nhớ đến một giai thoại lịch sử rất thú vị mà dân gian Nam bộ truyền khẩu. Rằng thời Nguyễn Ánh đánh thắng nhà Tây Sơn lên ngôi vua được một vài năm, một hôm có một nhóm điền chủ Nam bộ đến trước cửa Ngọ Môn hỏi thăm lính canh đòi gặp “thằng Hai Ánh”. Lính gặng hỏi mãi mới biết “thằng Hai Ánh” là vua Gia Long bèn nạt dữ, bảo mấy ông này phạm tội khi quân.

Các điền chủ không chịu, cãi cọ ầm ĩ, chuyện đến tai vua. Vua Gia Long bèn sai người đem mấy cây gấm ra tặng nhưng các điền chủ Nam bộ không nhận, bảo “tụi tao lặn lội mấy tháng trời từ trong nam ra đây, mang theo một mớ khô lóc, chỉ muốn gặp và nhậu với bạn cũ là thằng Hai Ánh một trận rồi về chớ có xin xỏ cái gì đâu mà tặng gấm. Không nhậu với nhau được một trận tới bến thì tụi tao dzìa!”. Chắc là chuyện vui thôi nhưng lại cơ bản khái quát về sự thật thà, chân thành, hồn nhiên, tốt bụng… trên cả mức tuyệt vời của những người dân Nam Bộ không chỉ với bạn bè. Nhưng hình như những tính từ này bây giờ đã trở nên xa lạ với người dân đồng bằng?

Câu hỏi đó cứ ám ảnh chúng tôi cho đến một buổi chiều mưa xối xả ở thành phố Châu Đốc (An Giang). Chúng tôi tình cờ gặp lại ông Nguyễn Văn Sức, nguyên lãnh đạo Đội kiểm soát Hải Quan chống buôn lậu An Giang, nhân vật chính trong vụ đưa “vua đường lậu” Vi Ngươn Thạnh hay còn gọi là “Tỷ đường” ra truy tố trước pháp luật mà báo Lao Động đã nhiều lần phản ánh.

Có thể nói, ông Sức và ông “Tỷ đường” là kẻ thù không đội trời chung. Và bây giờ, ông “Tỷ đường” đang ngồi trại tạm giam, còn ông Sức thì cũng vừa bị chuyên công tác khác do trước đó đã quá rắn, quá quyết liệt trong việc đấu tranh chống ông “Tỷ đường” làm mếch lòng cấp trên. Tuy nhiên chuyện đó vẫn không làm chúng tôi bất ngờ bằng việc ông Sức kể trong quá trình đánh án nhiều năm, lâu lâu ông Sức và ông “Tỷ đường” lại… ngồi cà phê chung với nhau. “Bình thường mà, có gì đâu ngạc nhiên?” - ông Sức cười khi thấy chúng tôi há hốc mồm.

“Có khi chúng tôi cà phê ngay sau khi tối hôm trước vừa cho bắt của ông “Tỷ đường” một lượng đường rất lớn từ Campuchia buôn lậu vào nội địa. Và ông Tỷ cứ vò đầu bức tai không hiểu sao tôi lại… tài đến thế”. Ông Sức bảo “tôi nhớ mãi có lần ông “Tỷ đường” ngồi cà phê với tôi tâm sự rất thật rằng ông ta thù tôi tận xương tủy, ông ta đã bỏ ra rất nhiều tiền để tìm cách đẩy tôi đi khỏi vị trí công tác hiện tại nhưng không hiểu sao tôi vẫn chưa bị cho đi…”. Những chuyện như thế này, liệu có thể nghe được ở đâu khác trên đất nước mình, ngoài miền Tây Nam Bộ?

Mừng vì vẫn còn chuyện sinh động để mà ví dụ sự thật thà, chân thành, hồn nhiên, tốt bụng… của người dân miền Tây Nam Bộ. Nhưng lại nghe buồn bởi những “hồn nhiên” kiểu ông Sức và ông “Tỷ đường” như vừa kể lại là chuyện thiểu số, trong khi những đổ thuốc trừ sâu xuống ao tôm cá, thả mảnh chai và chông xuống ruộng, chặt chân trâu bò… để giải quyết mâu thuẫn, để trả thù nhau lại đang ngày một nhiều hơn…

“Có rất nhiều nguyên nhân, nhưng tôi cho rằng, nguyên nhân quan trọng nhất xuất phát từ việc ở các vùng nông thôn của miền Tây, sự hiểu biết về pháp luật của một bộ phận cũng còn hạn chế nên khả năng gây ra các hành vi phạm pháp mà không lường trước hậu quả cũng cao hơn ở các khu vực khác” (Thiếu tướng Hồ Sĩ Tiến - Cục trưởng Cục Cảnh sát hình sự (C45), Bộ Công an).

........./.

Cái gốc

Cái gốc 

NGUYỄN DUY

Phúc chu thủy tín dân do thủy ^(*)

Thượng sách muôn đời lấy dân làm gốc

nhân dân đây
cái gốc quốc gia này.

Bán mặt cho đất
bán lưng cho trời
nhân dân mẹ cha
nhân dân ông bà
nhân dân tổ tiên
nhân dân nguồn cội
hột gạo củ khoai nuôi nấng cả giống nòi.

Mảnh đất truyền đời
chát mồ hôi
đắng máu

lớp lớp anh hùng áo vải
lớp lớp xác người giữ đất
vẫn nhân dân.

Sao nên nỗi người cày không có ruộng
luật hoang vu hoang hóa nhân tình?

Sao có kẻ sống mọt đời vắt vểu
ăn quả trên cành tè axit gốc cây?

Ai ủ cái ung mủ tanh khoang mũi
ngửi hoa hồng sặc một mùi hôi?

Ai nuôi cái mù lòa đáy mắt
nhìn nhân dân ngấp ngoáng bóng thù?

Ai lăm lăm đẩy dân sang phía địch
tự biến thành thù địch trước nhân dân?

Lai tỉnh
hỡi lương tri
lai tỉnh!

                                                                               

(Những ngày đau trong bệnh viện, tháng 4.2017)

                                                                                                      ^{_________________________}

                                                                                       ^(*) Lật thuyền mới biết dân là nước 

                                                                    (Quan hải, Nguyễn Trãi)