ĐSCT BẮC – NAM QUA CÁC CÂU HỎI TỰ TRẢ LỜI

ĐSCT BẮC – NAM QUA CÁC CÂU HỎI TỰ TRẢ LỜI

Nguyen Ngoc Chu

***

(trích)

1. GÍA THÀNH ĐSCT HÀ NỘI - TPHCM

Theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới có tiêu đề “High-Speed Railways in China: A Look at Construction Costs”, được công bố vào ngày 10 tháng 7 năm 2014, chi phí xây dựng đường sắt cao tốc (ĐSCT) tại Trung Quốc (TQ) thấp hơn khoảng một phần ba so với các quốc gia khác [30].

Báo cáo chỉ ra rằng chi phí xây dựng trung bình của đường sắt cao tốc tại Trung Quốc dao động từ 17 đến 21 triệu USD/km, trong khi chi phí tại châu Âu thường từ 25 đến 39 triệu USD/km, và tại California (Mỹ) có thể lên đến 56 triệu USD/km [1,2].

[.....]
1.7. Dự toán Tuyến HÀ NỘI - TP HCM

Theo như VinSpeed đã đề xuất [10,11]:

• Tổng mức đầu tư: 63,85 tỷ USD,

• Tổng chiều dài của tuyến: 1541 km

• Chi phí mỗi km: 41,43 triệu USD/km.

• Kết cấu tuyến: 60% cầu, 10% hầm, 30% nền đất.

Tổng hợp lại CHI PHÍ TRUNG BÌNH 1 KM:

• Tuyến Lan Châu – Tân Cương: ~11,6 triệu USD

• Tuyến Quý Dương – Quảng Châu: (~14,6 triệu USD

• Tuyến Cáp Nhĩ Tân – Đại Liên: ~15 triệu USD

• Tuyến Bắc Kinh – Thượng Hải: ~23,4 triệu USD

• Tuyến Berlin – Munich: ~19 triệu USD

• Tuyến Honshu – Hokkaidō: ~ 31 triệu USD

• Tuyến Hà Nội – TPHCM: dự toán 41.43 triệu USD

So sánh với các tuyến ĐSCT đã xây dựng của Trung Quốc, Đức và Nhật Bản thì giá thành ĐSCT Hà Nội – TP HCM rất đắt.

[....]

Cuối cùng, là công dân Việt Nam, tiền Nhà nước Việt Nam bỏ ra để xây dựng ĐSCT cũng chính là tiền của bạn. Nếu bạn là chủ của dự án ĐSCT HN-TPHCM, hãy tự trả lời:

- Bạn có chấp nhận con số khái toán trong nghiên cứu tiền khả thi là 61,35 tỷ USD và suất đầu tư 41.43 triệu USD/km không?

- Bạn có đồng ý đưa số tiền 61,35 tỷ USD cho một đối tác cam kết làm cho bạn, dù đối tác đó chưa làm ĐSCT bao giờ?

- Bạn có đồng ý đưa số tiền 61,35 tỷ USD mà không cần biết mình sẽ có tuyến ĐSCT với công nghệ của nước nào?

Do ai xây dựng?

An toàn như thế nào?

Chất lượng ra sao?

Là của Đức, Nhật, Pháp, Trung Quốc hay là tổng hợp chắp vá của nhiều xuất xứ?

2. BÀI TOÁN VỀ GÓP VỐN VÀ CỔ PHẦN

Theo đề xuất của VinSpeed thì tổng giá trị đầu tư của dự án là 63,95 tỷ USD [11] (chưa tính giá trị đất, giá trị dịch vụ thương mại).

VinSpeed tự thu xếp góp vốn 12,27 tỷ USD.

Nhà nước góp vốn bằng 49 tỷ USD tiền mặt, 17 tỷ USD tiền giá trị đất (TOD) và 2,68 tỷ USD tiền giải phóng mặt bằng (63,95 tỷ USD – (12,27 tỷ USD + 49 tỷ USD)).

Vậy đóng góp của Nhà nước là bao nhiêu? Đóng góp của VinSpeed là bao nhiêu?

Làm tròn, Nhà nước đóng góp 84,84% và VinSpeed 15,16%.

Còn nếu tính thêm 5 tỷ USD giá trị thương mại từ quảng cáo và dịch vụ như trong tính toán của Bộ GTVT [12] thì cổ phần của Nhà nước sẽ còn lớn hơn và cổ phần của VinSpeed sẽ giảm đi.

3. THỜI GIAN HOÀN VỐN VÀ THỜI GIAN KHAI THÁC

VinSpeed đề xuất thời gian khai thác 99 năm.

Theo tính toán của Bộ GTVT, thời gian hoàn vốn là 33,61 năm [13].

VinSpeed đề xuất hoàn trả tiền vay sau 35 năm.

Vậy từ năm thứ 36 đến năm thứ 99 Nhà nước có được hưởng gì không?

Đã có đề xuất cho thuê đất 99 năm.

Con số 99 năm một cách ngẫu nhiên nhắc đến sự kiện nhà Thanh buộc phải nhượng Hong Kong cho Anh quốc 99 năm.

Thời hạn khai thác các dự án BOT tối đa là 30 năm. Nghiên cứu tiền khả thi ước lượng thời gian hoàn vốn là 17 năm và 33,61 năm [12]. VinSpeed dự tính trả hết nợ cho Nhà nước sau 35 năm.

Giá thành ĐSCT của Trung Quốc là rẻ nhất, và thi công cũng nhanh nhất. So với giá thành dự toán ĐSCT Hà Nội – TPHCM, giá của Trung Quốc chỉ ở khoảng 30% - 50%.

Giá thành ĐSCT của châu Âu và Nhật cũng chỉ dao động trong khoảng 20 - 30 triệu USD/km, chiếm 45%- 70% giá dự toán ĐSCT Hà Nội – TPHCM.

Dù công nghệ Trung Quốc hay Nhật Bản hoặc châu Âu, thì thời gian hoàn vốn của tuyến ĐSCT Hà Nội – TPHCM sẽ được rút ngắn trông thấy, tương ứng với chi phí xây dựng.

Không thể nghĩ đến thời hạn 50 năm.

4. MỨC ĐỘ MẠO HIỂM

Trên thế giới đã có mô hình nào như thế này chưa?

Có Nhà nước nào chịu đứng vào vai trò như thế này không?

Dự án không thành công, ai sẽ trả tiền lại cho Nhà nước?

Có ngân hàng hay tổ chức nào có thể cho vay khối lượng tiền 49 tỷ USD với lãi suất 0% trong 35 năm mà không có thế chấp không?

Tiền của cá nhân bạn, bạn có cho vay như vậy không?

Nếu cá nhân không cho vay, bạn có khuyến khích người khác cho vay không?

5. VAI TRÒ KINH TẾ NHÀ NƯỚC NHƯ THẾ NÀO?

Tại sao Nhà nước đóng góp 84,84% vốn đầu tư mà phải giao cho đối tác làm chủ?

Là người đề xuất xây dựng ĐSCT HN-TPHCM, khẳng định hoà vốn sau 33,61 năm, và sau đó có lời, tại sao Bộ GTVT (nay là Bộ Xây Dựng) không đứng ra để kinh doanh lấy lời?

Tại sao các tập đoàn Nhà nước không tự nhận làm ĐSCT?

Quốc Hội phê duyệt dự án theo đề xuất của Bộ GTVT, các ĐBQH nghĩ gì về tình thế này?

VinSpeed mới thành lập, hoàn toàn không có kinh nghiệm về đường sắt như Bộ GTVT, nhưng đề xuất làm ĐSCT với các yêu cầu vô tiền khoáng hậu. Nó phản ánh tình thế của dự án ĐSCT HN-TPHCM.

Kinh tế tư nhân có những ưu thế vượt trội mà kinh tế tập thể không thể có. Phải mở rộng vai trò kinh tế tư nhân. Đó là điều không bàn cãi.

[........]

6. THỜI GIAN THI CÔNG

Lấy thí dụ về thời gian thi công của 2 tuyến ĐSCT Trung Quốc. Sau đây là 3 tuyến ĐSCT của

- Tuyến Lan Châu – Tân Cương, Tổng chiều dài: 1.776 km, Thời gian thi công: 4 năm (2009–2013).

- Tuyến đường sắt cao tốc Bắc Kinh – Thượng Hải, Tổng chiều dài: 1.318 km, Tổng thời gian thi công: 4 năm (2008–2012).

Tuyến Tuyến Lan Châu – Tân Cương dài hơn tuyến Hà Nội – TP HCM 235 km. Tuy tỷ lệ nền đất 63,65% cao hơn 30% của tuyến Hà Nội – TPHCM phải xây tường chắn cát sa mạc và đường tunen rất dài chiếm 10%. Tuyến Bắc Kinh – Thượng Hải ngắn hơn tuyến Hà Nội – TP HCM 223 km nhưng có chiều dài cầu hầm chiếm 81,7% so với 70% của tuyến Hà Nội – TP HCM. Chiều dài của đường hầm cầu (bao gồm cả cầu sông và cầu cạn) đẩy giá thành lên rất cao.

Từ thực tế thời gian thi công 4 năm của 2 tuyến nêu trên, thì thời gian thi công 5 năm của tuyến Hà Nội – TPHCM không phải là vấn đề lo ngại.

7. AI THỰC SỰ SẼ LÀM ĐSCT HÀ NỘI – TP HCM?

- Xét về giá thành và thời gian xây dựng, khó mà thoát khỏi Trung Quốc.

- Các đối tác Nhật và châu Âu chỉ có chỗ đứng với xác suất không lớn.

Chúng ta bỏ tiền ra để thuê các hãng nước ngoài xây dựng ĐSCT. Đoàn tàu cao tốc có dán mác của ta thì thực chất cũng do nước ngoài sản xuất. Điều này không có gì phải che dấu, cũng không có gì để phô trương.

8. LÀM CHỦ CÔNG NGHỆ GÌ?

ĐSCT Tōkaidō Shinkansen thay đổi tốc độ theo thời gian như sau:

- 1964, 210km/h;

- 1985, 220 km/h, tàu Series 100;

- 1992, 270 km/h, tàu Series 300;

- 1999, 285 km/h, tàu Series 700;

- 2020 km/h, tàu N700A / N700S.

Tốc độ tăng lên là do:

- Cải tiến về hạ tầng đường ray;

- Cải tiến về toa tàu;

- Cải tiến về đầu máy;

- Cải tiến về điều khiển và an toàn.

Chúng ta chỉ có thể sử dụng công nghệ cũ đã chuyển giao phục vụ cho tuyến đường đã xây dựng. Mà cũng chỉ một phần.

Nếu phải làm thêm một tuyến ĐSCT mới nữa, thì công nghệ cũng sẽ thay đổi.

Chúng ta không thể làm chủ được công nghệ mới. Mọi thay đổi công nghệ mới đều phụ thuộc vào nước ngoài.

Muốn nâng tốc độ tuyến đường đã xây dựng, muốn có toa tàu, đầu máy, hệ thống điều khiển mới, chúng ta phụ thuộc vào nước ngoài.

9. CÓ NÊN BỎ TẤT CẢ TRỨNG VÀO MỘT GIỎ?

Phương Tây có câu ngạn ngữ “Đừng bỏ tất cả trứng vào một giỏ”. Một câu ngạn ngữ khác là “Đừng cá cược nông trại”. Người phương Đông nói “Đừng cá cược cả gia tài”. Dự án ĐSCT HN-TP HCM cần được chia thành 3- 5 đoạn.

10. ỦNG HỘ CÁC DOANH NGHIỆP TƯ NHÂN NHƯ THẾ NÀO?

VinSpeed vừa thành lập được mấy tuần. Nhưng VinSpeed xin đảm nhận dự án thế kỷ, thuộc hàng lớn nhất trong lịch sử các dự án kinh tế của Nhà nước CHXHCNVN cho đến thời điểm hiện tại.

VỀ TINH THẦN VÀ CHỦ TRƯƠNG:

Việc VinSpeed xin làm ĐSCT là rất đáng hoan nghênh, là đáng khuyến khích. Là tự nguyện tham gia đóng góp vào sự phát triển kinh tế quốc gia, thể hiện vai trò của các doanh nghiệp tư nhân. Là thực hiện chủ trương huy động mọi nguồn lực trong xã hội để phát triển đất nước.

VinSpeed tự tin nhận vì tin vào tài năng quản lý và khả năng huy động tài chính. Có tài chính thì thuê được chuyên gia giỏi, thuê được tư vấn, thuê được nhà thầu. Họ sẽ làm thay cho VinSpeed. Cái mà VinSpeed cần là khả năng thương mại, để mua được giá đúng, thuê được đúng giá. Cái mà VinSpeed hy vọng có ưu thế là năng lực quản lý. Quản lý giỏi thì biết chọn người, chọn đối tác, chọn thiết bị. Trên hết là khả năng tìm nguồn tài chính. Khi dự án có tài chính dồi dào, tất có đối tác tự tìm đến để kiếm lời.

Nhưng quan trọng nữa, để quản lý không rơi vãi, để mua đúng giá, nguyên nhân sâu xa là làm việc cho lợi ích của chính mình. Tài sản làm ra là của chính mình chứ không phải của ai đó.

VỀ KHÍA CẠNH TÀI CHÍNH:

Không cần đến vay vốn Nhà nước, với lượng vốn dự kiến huy động 12,27 tỷ USD, VinSpeed có thể tham gia đầu tư cho tuyến Hà Nội – Vinh (281 km), hay Hà Nội – Huế (621 km), thậm chí Hà Nội – Đà Nẵng (701 km) tuỳ công nghệ. Cũng có thể lựa chọn tuyến TPHCM – Nha Trang (361 km) hay TPHCM – Quy nhơn (631 km).

VỀ KHÍA CẠNH CHUYÊN MÔN:

VinSpeed vừa mới thành lập, không có đội ngũ cán bộ chuyên môn về GTVT, càng hoàn toàn chưa có kinh nghiệm về thi công các dự án đường sắt.

Ở mặt khác, VinSpeed thuộc tập đoàn Vingroup, mà Vingroup đang chỉ thành công trong lĩnh vực bất động sản.

11. QUYẾT ĐỊNH THUỘC VỀ CHÍNH PHỦ:

Việc chấp nhận VinSpeed tham gia xây dựng ĐSCT như thế nào là vấn đề cần xem xét kỹ lưỡng của Chính phủ.

Không chỉ VinSpeed, các tập đoàn tư nhân khác cũng nên tham gia xây dựng ĐSCT. Nhiều tập đoàn tư nhân tham gia, tuyến ĐSCT HN – TP HCM càng có cơ hội để hoàn thành trong vòng 5 năm. Và các tập đoàn Nhà nước càng không thể đứng ngoài. Để các tập đoàn Nhà nước tham gia, cần phải cách mạng về cơ chế và tổ chức, ít nhất là đối với dự án ĐSCT.

[......]

12. BỘ CHỈ HUY CHIẾN DỊCH

[....]

Dự án ĐSCT Bắc - Nam là dự án thế kỷ. Dự án ĐSCT Bắc - Nam xứng đáng được có một Bộ chỉ huy chiến dịch gồm những người tài giỏi, những người có khả năng độc lập ra quyết định. Hơn thế nữa Dự án ĐSCT Bắc - Nam rất cần sự chỉ đạo trực tiếp của người lãnh đạo cao nhất.

//////////////////////

TRỌN BÀI :

https://www.facebook.com/chu.nguyenngoc/posts/pfbid024cA8WE4jZAQXeQctsrwM5JGFDQhtUiABDgVxHLfzbVSAg5v7EZ4UhfV5cnE8ovpPl

XÁ LỢI PHẬT VÀ UY TÍN GIÁO HỘI PHẬT GIÁO VIỆT NAM

 

Manh Dang 

XÁ LỢI PHẬT VÀ UY TÍN GIÁO HỘI PHẬT GIÁO VIỆT NAM

-------///-------

May 9, 2025 : 11:34 AM

Copyright: Nguoi Viet News, Inc.

Giáo hội Phật giáo Việt Nam (GHPGVN), tổ chức chính thức quản lý các hoạt động Phật giáo tại Việt Nam, được thành lập năm 1981 dưới sự chỉ đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Trong bối cảnh chế độ độc tài kiểm soát chặt chẽ các hoạt động tôn giáo, GHPGVN ngày càng chứng tỏ là công cụ chính trị hơn là một tổ chức tâm linh thuần túy. Những hành động mới đây của Giáo hội, từ việc phủ nhận tư cách tu sĩ của Thích Minh Tuệ, đến các thuyết pháp sai lệch của những nhân vật như Thích Nhật Từ, Thích Trúc Thái Minh, Thích Chân Quang, và mới đây là vụ việc lộ video họp nội bộ bàn cách “làm tiền” từ công chúng, đã đẩy niềm tin của Phật tử vào vực thẳm.

Để gỡ gạc uy tín, nhân dịp đại lễ Vesak Liên Hợp Quốc 2025 tổ chức tại Việt Nam, GHPGVN tổ chức đưa xá lợi Phật từ Ấn Độ về và trưng bày xá lợi được cho là quả tim của Hòa thượng Thích Quảng Đức.

Tuy nhiên, sự nương nhờ vào những biểu tượng tâm linh như xá lợi, dù thiêng liêng đến mấy, cũng không thể giúp tạo dựng uy tín cho giáo hội. Những người đứng đầu giáo hội quên rằng chỉ có những giá trị như sự thật trong tu hành, minh bạch và độc lập mới có thể tạo dựng uy tín và niềm tin của công chúng vào họ. Nhưng xem ra, những giá trị ấy đang quá xa lạ với giáo hội.

GHPGVN, sự khủng hoảng niềm tin từ những hành xử sai trái

Kể từ khi ra đời, GHPGVN hoạt động dưới sự giám sát của Mặt trận Tổ quốc và Ban Tôn giáo Chính phủ, với phương châm “Đạo pháp – Dân tộc – Chủ nghĩa xã hội”. Nhiều tăng ni trong Giáo hội tham gia Đảng Cộng sản, đảm nhận vai trò tuyên truyền chính sách nhà nước, và thậm chí tiếp tay cho chính quyền trong việc đàn áp các tổ chức tôn giáo độc lập.

Điển hình và mới đây nhất, vào tháng 5/2024, GHPGVN ban hành công văn số 151/HĐTS-VP1, tuyên bố hành giả Minh Tuệ – người thực hành khổ hạnh, đi bộ khắp Việt Nam để truyền cảm hứng tu hành – không phải tu sĩ Phật giáo. Hành động này bị xem là nỗ lực bảo vệ quyền kiểm soát của giáo hội trước một hiện tượng hoạt động tín ngưỡng tự phát, thu hút hàng vạn Phật tử, đang đối lập với hình ảnh mà giáo hội đang có.

Niềm tin vào GHPGVN càng bị xói mòn bởi những buổi thuyết pháp gây tranh cãi của các chức sắc Phật giáo nổi tiếng, như Thượng tọa Thích Nhật Từ, Thượng tọa Thích Trúc Thái Minh, Thượng Tọa Thích Chân Quang…

Thượng tọa Thích Nhật Từ, một gương mặt quen thuộc với hàng loạt thị phi trên mạng xã hội, từng bị chỉ trích vì những bài giảng thiếu cơ sở giáo lý, như khuyến khích Phật tử cúng dường lớn để “tích phước”, giảng giải về công dụng của thịt chó, kể cả giảng giải về tình dục cho Phật Tử.

Nhưng đáng nói hơn hết, hầu như gây kinh ngạc cho mọi người khi người tu hành như Thượng tọa Thích Nhật Từ lại mạ lỵ, đặt điều và tố cáo cơ sở tu tại gia Thiền Am Bên Bờ Vũ Trụ, đưa hàng loạt thành viên của cơ sở tu hành này vào chốn lao tù.

Hoặc, Thích Trúc Thái Minh (chùa Ba Vàng) gây phẫn nộ với các hoạt động kinh doanh tâm linh, như tổ chức lễ “trả nợ oan gia” với mức phí hàng triệu đồng.

Hay, Thích Chân Quang, người bị chỉ trích vì những phát ngôn sai lệch, như liên kết Phật giáo với các quan điểm chính trị hoặc khuyến khích cúng dường để đạt “phước báu vật chất”. Những thuyết pháp này không chỉ đi ngược tinh thần từ bi và vô ngã của Phật giáo mà còn biến đạo Phật thành công cụ trục lợi.

Cú sốc lớn nhất đối với công chúng là một video lan truyền gần đây, ghi lại cảnh họp nội bộ của GHPGVN với sự hiện diện của Thích Nhật Từ, trong đó các chức sắc đang thảo luận, phổ biến cho nhau cách “làm tiền” từ Phật tử thông qua cúng dường và các hoạt động tâm linh. Video này, dù chưa được xác minh chính thức, đã gây phẫn nộ trên mạng xã hội, với nhiều người gọi GHPGVN là “doanh nghiệp tôn giáo” thay vì tổ chức tâm linh. Hình ảnh các vị tăng ni bàn bạc về lợi nhuận đã làm tổn thương sâu sắc niềm tin của Phật tử, biến Giáo hội thành đối tượng bị khinh bỉ và chế giễu.

Xá lợi, biểu tượng thiêng liêng hay chiêu bài chính trị?

Trước làn sóng chỉ trích, quay lưng của công chúng với GHPGVN, tổ chức tôn giáo này tìm cách lấy lại uy tín bằng cách tổ chức đưa xá lợi Phật từ Ấn Độ về Việt Nam và trưng bày xá lợi được cho là quả tim của Hòa thượng Thích Quảng Đức – biểu tượng hy sinh vì tự do tôn giáo năm 1963.

Các sự kiện này được tổ chức rầm rộ, thu hút đông đảo Phật tử, với mục tiêu khôi phục hình ảnh, tạo dựng lại uy tín giáo hội. Tuy nhiên, việc sử dụng xá lợi như công cụ “đánh bóng” uy tín là một sai lầm nghiêm trọng, không chỉ thiếu nền tảng tâm linh mà còn làm tổn thương giá trị thiêng liêng của các biểu tượng này.

Vì lẽ, xá lợi trong Phật giáo là di vật thiêng liêng, biểu trưng cho sự chứng ngộ và công hạnh của Đức Phật hoặc các bậc cao tăng. Xá lợi của Hòa thượng Thích Quảng Đức, người tự thiêu với niềm tin hy sinh vì đạo pháp, là biểu tượng của lòng từ bi.

Tuy nhiên, khi GHPGVN sử dụng các xá lợi này trong bối cảnh hiện nay, ý nghĩa tâm linh của chúng bị lu mờ bởi mục đích chính trị. Việc trưng bày xá lợi không đi kèm với nỗ lực cải cách thực chất, như chấm dứt sự phụ thuộc vào chính quyền hay minh bạch tài chính, chỉ là một chiêu bài bề mặt nhằm xoa dịu dư luận.

Hơn nữa, việc khai thác xá lợi của Hòa thượng Thích Quảng Đức là một sự mâu thuẫn đạo lý. Hòa thượng Thích Quảng Đức hy sinh nhục thân và sự sống vì niềm tin vào tự do tôn giáo và đạo pháp. Trong khi đó, GHPGVN lại hợp tác với chính quyền cộng sản để hạn chế các hoạt động tự do tôn giáo, như trường hợp đàn áp Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất hoặc hành giả Minh Tuệ.

Sử dụng xá lợi của ngài trong bối cảnh này không chỉ thiếu tôn kính mà còn bị xem là báng bổ di sản của một người được tin cậy như Bồ-tát. Nhiều ý kiến trên mạng xã hội đặt câu hỏi về tính xác thực của xá lợi được trưng bày, khi GHPGVN không cung cấp bằng chứng thuyết phục về nguồn gốc.

Sự thật tu hành, lối thoát duy nhất cho GHPGVN

Phật giáo dạy rằng uy tín không đến từ biểu tượng vật chất hay sự phô trương, mà từ sự thực hành chân chính, sống đúng với giáo pháp và giới luật. Hành giả Minh Tuệ, dù bị GHPGVN phủ nhận, đã trở thành hiện tượng xã hội nhờ lối tu khổ hạnh, giản dị, không màng danh lợi. Sự ủng hộ của hàng vạn Phật tử dành cho ông là minh chứng rằng cộng đồng khao khát những tấm gương tu hành chân thật, không bị chi phối bởi chính trị hay lợi ích cá nhân.

Để tạo dựng uy tín, GHPGVN cần thực hiện các cải cách sâu rộng.

– Thứ nhất, Giáo hội phải độc lập khỏi sự kiểm soát của Đảng Cộng sản, từ chối vai trò “cánh tay nối dài” của chính quyền. Điều này đòi hỏi chấm dứt việc tăng ni tham gia Đảng hoặc tuyên truyền chính sách nhà nước.

– Thứ hai, GHPGVN cần minh bạch trong quản lý tài chính, công khai nguồn thu từ cúng dường và đảm bảo các chùa không bị biến thành “doanh nghiệp tâm linh”.

– Thứ ba, Giáo hội nên khuyến khích các hình thức tu hành đa dạng, tôn trọng các cá nhân như hành giả Minh Tuệ, thay vì xem họ là mối đe dọa. Điều này cũng phù hợp với giá trị tự do tôn giáo, tín ngưỡng mà thế giới văn minh đang theo đuổi.

– Cuối cùng, GHPGVN cần đào tạo tăng ni với trọng tâm là giáo lý và đạo đức, loại bỏ những thuyết pháp sai lệch và cúng dường trục lợi.

Nhưng xem ra, những điều cần làm trên đều quá tầm tay của giáo hội hiện nay. Vì các chức sắc trong giáo hội tưởng như có thẩm quyền đặt ra vấn đề cải cách, thực chất, họ đều chỉ là những “thừa sai” của chế độ. Không chỉ thế, mọi hoạt động của giáo hội đều chỉ xoay quanh chủ đề “làm tiền” công chúng dưới chiêu bài cúng dường mà thôi.

Xá lợi không cứu được niềm tin và tạo dựng uy tín

Như đã trình bày trên, GHPGVN sử dụng xá lợi Phật và xá lợi Hòa thượng Thích Quảng Đức để khôi phục uy tín là một nỗ lực sai lầm, không chỉ vì thiếu nền tảng tâm linh mà còn vì mâu thuẫn với tinh thần tự do tôn giáo mà các biểu tượng này đại diện.

Trong bối cảnh niềm tin của công chúng bị xói mòn bởi những hành xử sai trái, từ việc phủ nhận hành giả Minh Tuệ gần đây, đến các vụ lùm xùm, thị phi từ Thích Nhật Từ, Thích Trúc Thái Minh, Thích Chân Quang… và video “làm tiền” gây sốc, giáo hội không thể dựa vào các nghi lễ bề ngoài để che đậy vấn đề.

Chỉ có sự thật trong tu hành, tức sự chân tu, sự độc lập khỏi chính trị và cam kết sống đúng với giáo pháp mới có thể giúp GHPGVN tạo dựng uy tín và khôi phục niềm tin từ công chúng.

Như Đức Phật từng dạy: “Chánh pháp là ngọn đèn soi sáng, không ai có thể che giấu được ánh sáng của sự thật”. GHPGVN cần chọn con đường này, thay vì dựa vào ánh hào quang tạm bợ của xá lợi.

....

Hoa Thịnh Đốn, ngày 5 Tháng Năm 2025

Đặng Đình Mạnh

................/.

Đỗ Mười, Trưởng ban Cải tạo Công thương nghiệp XHCN tại miền Nam

  ÔNG ĐỖ MƯỜI "ĐẺ RA" LÝ MỸ

( MINH DIỆN) ......

Chiều 21-3-1978, Hội trường của trường đảng Nguyễn Ái Quốc II, Thủ Đức, như nghẹt thở. Mấy trăm cán bộ cơ quan trung ương và các tỉnh, thành phố phía Nam được triệu tập về đây từ hai, ba ngày trước. Ăn, ngủ ngay tại đây, nội bất xuất, ngoại bất nhập, công an giám sát chặt chẽ. Tôi là phóng viên báo Tiền Phong, Trung ương Đoàn trưng dụng làm “nhiệm vụ đặc biệt” cũng nằm trong số đó.

Nhiệm vụ đặc biệt gì không ai được biết. Qua vài thông tin rò rỉ, các “quân sư quạt mo” nhận định chuẩn bị đánh tư sản thương nghiệp, mật danh X-3, dưới sự chỉ huy của “Bàn tay sắt” Đỗ Mười và giờ G đã điểm! Khi đó, ông Đỗ Mười là Phó Thủ tướng kiêm nhiệm Trưởng ban Cải tạo Công thương nghiệp Xã hội chủ nghĩa, phụ trách vấn đề cải tạo Công thương nghiệp XHCN tại miềnNam.

Hôm đó, ông Đỗ Mười mặc chiếc quần Kaki màu cà phê đậm, chiếc áo Sơ mi ngắn tay cùng màu, chân đi dép. Ông có khổ người khệnh khạng, mặt chữ “nãi”, trán ngắn đầy nếp nhăn, miệng cá trê, bờm tóc dựng trông rất dữ. Tôi đã được nghe nói nhiều về tính bốc đồng, nóng nảy của ông Đỗ Mười, hôm đó được giáp mặt, quả đúng vậy.

Đúng như mọi người dự đoán, chiến dịch X-3 đã bắt đầu.

Ông Đỗ Mười đọc Quyết định của Thủ tướng, đọc Chỉ thị 100 - CP, và triển khai kế hoạch cải tạo công thương nghiệp tư bản tư doanh tại thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh phía Nam.

Ông nói: “Từ sau giải phóng chúng ta đã thực hiện X-1, tập trung bọn ngụy quân, ngụy quyền học tập cải tạo. Đã thực hiện X-2 đánh bọn tư sản mại bản. Bây giờ chiến dịch X-3, quyết liệt nhất, nhằm tiêu diệt tận gốc rễ chủ nghĩa tư bản, tay sai đế quốc Mỹ…

“Đánh rắn phải đánh dập đầu, ta đã đánh dập đầu rồi, nhưng con rắn tư bản đánh dập đầu nó chưa chết, cái đuôi nó còn nguy hiểm hơn cái đầu. Không giần cho nát cái đuôi của nó, thì nó vẫn tác oai tác quái phá chúng ta.

Vừa qua kẻ nào vơ vét mì chính (bột ngọt), vải vóc, đường, sữa đầu cơ trục lợi, rồi lại đổ tội cho nhà nước ta chuyển ra Bắc nên thị trường khan hiếm? Chính là bọn tư sản thương nghiệp! Kẻ nào tích trữ thóc gạo để dân ta đói? Chính là bọn đầu nậu lúa gạo. Tôi hỏi các đồng chí, kẻ nào cung cấp lương thực, thực phẩm cho tổ chức phản động trên Lâm Đồng chống phá cách mạng? Kẻ nào? Chính là bọn tư sản đấy! Bọn gian thương đầu cơ, phá hoại, bọn ngồi mát ăn bát vàng, rút rỉa máu xương đồng bào ta, ngăn cản con đường tiến lên xã hội chủ nghĩa của đảng ta ...”.

Ông Đỗ Mười nói say sưa, hùng hồn, quyết liệt. Mép ông sủi bọt.Tay ông vung vẩy. Mồ hôi trán đầm đìa.

Lúc đầu ông mặc quần áo nghiêm chỉnh, sau một hồi diễn thuyết khoa chân múa tay, ông bật nút áo sơ mi phanh ngực ra. Cuối cùng cởi phăng cái áo sơ mi ướt đẫm mồ hôi, trên người ông chỉ còn mỗi chiếc áo may ô ba lỗ.

Ông vẫn hăng nói: “Cho nên chúng ta phải róc thịt chúng ra. Bắt chúng lao động sản xuất, tự làm lấy mà ăn. Phải biết cày ruộng, cấy lúa, trồng ngô. Đất hoang còn nhiều, bắt chúng đổ mồ hôi sôi nước mắt kiếm miếng ăn ...”.

Bầu không khí ngột ngạt và kích động muốn nổ tung hội trường. Sức nóng từ Đỗ Mười truyền đến từng người. Tiếng vỗ tay rào rào, tiếng cười tiếng nói hả hê. Những gương mặt hừng hực khí thế "xung trận".

Xin đừng ở vị trí hôm nay phán xét những người trong cuộc ba mươi lăm năm trước, thời điểm đó tư duy của mọi người khác bây giờ, nhất là tư duy của những cán bộ đảng viên vốn tin tưởng tuyệt đối vào đường lối chính sách của đảng.

Những người mà Đảng bảo sao cứ làm đúng phắc như vậy. Hãy bình tĩnh nhìn lại một cách trung thực, khách quan, để thấy một phần nỗi đau của mình, bạn bè mình, dân tộc mình, nỗi đau từ sự ấu trĩ, nóng vội, làm ào ào, đặt trái tim không đúng chỗ ngay từ khởi đầu!

Ông Đỗ Mười kết thúc buổi triển khai chiến dịch X-3, bằng một mấy cái chém tay như có ''thượng phương bảo kiếm'':

“Anh nào, chị nào nhụt ý chí thì lui ra một bên. Kẻ nào tỏ ra nhân nhượng với bọn tư sản là phản bội giai cấp, không phải Bôn - sê- vích, có tội với đảng với dân, sẽ bị trừng trị!”.

Chúng tôi ra về với một tâm trạng nặng nề, mang theo lời cảnh tỉnh “Tuyệt đối bí mật”.

Nhưng hình như linh tính đã báo điềm chẳng lành cho thành phố Sài Gòn. Đó là cảm giác của tôi khi chạy xe máy từ cầu Công Lý lên cảng Bạch Đằng vòng qua Chợ Lớn. Người dân đổ ra đường nhiều hơn, vội vã, tất tưởi, gương mặt thất thần, nhiều tốp người tụm nhau bàn tán. Người ta nháo nhào đi mua từng cân muối ký gạo, như sắp chạy càn. Người dân thành phố vốn nhạy cảm và đó lại là cảm giác đúng: Thủ tướng nào thì chưa biết, nhưng trước hết phải lo thủ lấy miếng ăn!

....

Bảy giờ sáng hôm sau, ngày 23-3-1978, tất cả các cửa hàng kinh doanh to nhỏ, đủ mọi ngành nghề, ngóc ngách, đóng cửa, án binh bất động theo lệnh của Uỷ ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh. Một bản thông báo ngắn gọn do ông Vũ Đình Liệu thay mặt UBND thành phố ký được ban hành ngay sau đó, xác nhận “Chiến dịch X-3”, bắt đầu ở thành phố mang tên Bác.

Tất cả các cơ sở kinh doanh, buôn bán, nhà hàng, cửa hàng, kho tàng, trung tâm dịch vụ bị niêm phong.

Danh sách đã được lên từ trước. Họ làm bí mật lâu rồi. Như một trận đánh giặc đã được trinh sát, điều nghiên tỉ mỉ, chính xác.

Các tổ công tác ập vào từng điểm bất ngờ, nhanh chóng niêm phong tài sản, khống chế mọi người trong gia đình nội bất xuất, ngoại bất nhập. Mỗi điểm niêm phong có tối thiểu một tổ ba người, không cùng cơ quan, không quen biết nhau. Họ là thanh niên xung phong, thanh niên công nhân các nhà máy, sinh viên các trường đại học, cả những thanh niên các phường được huy động vào chiến dịch.

Ngay buổi chiều hôm ấy một cuộc mít tinh tuần hành từ Nhà văn hóa thanh niên do Thành đoàn tổ chức. Hàng ngàn học sinh, sinh viên rầm rộ xuống đường, diễu hành khắp các phố chính Sài gòn, Chợ Lớn, hoan nghênh chính sách cải tạo công thương nghiệp của đảng, đả đảo bọn gian thương. Suốt đêm Câu lạc bộ thanh niên vang lên bài ca “Tình nguyện”, “Dậy mà đi”. Khi chống Mỹ sinh viên học sinh hát những bài hát ấy, giờ cũng hát những bài hát ấy để tăng bầu nhiệt huyết đánh tư sản!

Ngày 26-3-1978, cô công nhân Nguyễn Thị Bé B. ở nhà máy dệt Phong Phú được kết nạp đoàn vì từ chối nhận một món quà của một cơ sở kinh doanh mà cô canh giữ. Tiếp theo một trường hợp tương tự, anh thanh niên Vũ Ngọc Ch. ở nhà máy dệt Thắng Lợi.

Mấy ngày sau tiếng trống ở trường Trần Khai Nguyên quận 5, vang lên, như trống trận. Đó là nơi tập trung của 1.200 thanh niên học sinh người Hoa xuống đường ủng hộ chính sách cải tạo công thương nghiệp tư bản tư doanh, người dẫn đầu là cô học sinh lớp 11, có gương mặt búp bê, mái tóc cắt ngắn: Lý Mỹ.

Lý Mỹ là con gái một gia đình gốc Hoa kinh doanh buôn bán, có một cửa hàng ở đường Cách mạngTháng Tám, quận 10.

Khi X-3 nổ ra, Lý Mỹ mới 17 tuổi, được tổ chức đoàn tuyên truyền giáo dục lý tưởng cộng sản chủ nghĩa, được kết nạp đoàn khóa 26-3, được nghe đích thân ông Đỗ Mười nói chuyện về chính sách cải tạo công thương nghiệp. Trái tim non trẻ của cô học sinh mười bảy tuổi như sôi sục bầu máu nóng đấu tranh giai cấp, cô đã chọn đối tượng để đấu tranh, đó chính là cha mẹ mình.

Lý Mỹ vận động thuyết phục cha mẹ kê khai tài sản, cha mẹ chần chừ, cô trực tiếp đứng ra kê khai. Cô theo dõi bố mẹ cất giấu vàng bạc, của cải, báo cho tổ kê khai moi móc ra bằng hết. Lý Mỹ phát biểu trên báo: “Tinh thần Pavel Corsaghin sáng chói trong trái tim tôi! Tôi không cần vàng bạc, của cải, cha mẹ tôi bóc lột của nhân dân. Từ hôm nay tôi từ bỏ giai cấp bóc lột, bước sang cuộc sống mới, hòa vào dòng người lao động vinh quang xây dựng xã hội chủ nghĩa” (Báo Tiền Phong số 40 ,1978).

Khi cha mẹ vật vã than khóc, và dọa ra nước ngoài, Lý Mỹ tuyên bố nếu cha mẹ xuất cảnh, cô sẽ ở lại một mình, chấp nhận cuộc sống cô đơn để cống hiến cho lý tưởng cộng sản !

Không phải chỉ có một Lý Mỹ, mà hàng trăm “Lý Mỹ” như vậy. Những “Lý Mỹ” được sinh ra nóng hổi dưới lá cờ Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh.

Khi cải cách ruộng đất ở miền Bắc tôi là đứa trẻ sáu tuổi đi xem đấu tố như xem hội hè, khi cải tạo công thương nghiệp ở miền Nam, tôi ba mươi tuổi, là người trong cuộc. Trước con mắt tôi, cuộc cách mạng sau chỉ khác cuộc cách mạnh trước là không bắn giết, còn giống hệt nhau.

Cũng con tố cha mẹ, vợ tố chồng, bạn bè tố nhau. Những cán bộ từng hoạt động bí mật trong chiến tranh, được những gia đình buôn bán, giàu có bao bọc, giờ quay ngoắt lại tịch thu tài sản ân nhân của mình.

Những tính từ bọn, đồng bọn, “tên tư sản”, “con buôn” thay danh từ ông, bà, anh, chị. Gần ba chục năm trước, người bị quy là địa chủ, phú nông xấu xa thế nào, thì 1978, người bị gọi là tư sản, con buôn xấu xa như vậy. Người ta đã phủ nhận một tầng lớp tiên tiến của xã hội, nhục mạ tầng lớp đó, đào hố ngăn cách giữa các tầng lớp nhân dân, và kéo lùi sự phát triển của đất nước, đó là một sự thật lịch sử cần ghi nhận.

Chiến dịch X-3 thành phố Hồ Chí Minh, đã đánh gục 28.787 nhà máy, xí nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh, hộ buôn bán.

Ông Nguyễn Văn Linh nói: “Khi tôi làm Trưởng ban cải tạo trung ương, tìm hiểu và dự kiến Sài Gòn, Chợ Lớn có khoảng 6.000 hộ kinh doanh buôn bán lớn. Khi anh Đỗ Mười thay tôi, anh ấy áp dụng theo quy chuẩn cuộc cải tạo tư sản Hà Nội từ năm 1955, nên con số mới phồng to lên như vậy” (Nguyễn Văn Linh, Những trăn trở trước đổi mới).

Ông Đỗ Mười đưa hàng ngàn hộ tiểu thương, trung lưu vào diện cải tạo, gộp luôn những hộ sản xuất vào đối tượng đó.

Ông Nguyễn Văn Linh nói: “Anh Mười không trao đổi với chúng tôi. Anh ấy có ''thượng phương bảo kiếm'' trong tay, toàn quyền quyết định”.

(Nguyễn Văn Linh trăn trở cuộc đổi mới).

Ông Đỗ Mười thay ông Nguyễn Văn Linh làm Trưởng ban cải tạo ngày 16-2-1978. Trong chiến dịch X-3, Đỗ Mười không sử dụng người của Nguyễn Văn Linh, mà đưa hầu hết cán bộ từ miền Bắc vào nắm giữ những vị trí quan trọng. Đồng thời ông bố trí cán bộ các ngành thương nghiệp, giao thông vận tải, công nghiệp nhẹ, kho hàng vào tiếp quản.

Ông đóng đại bản doanh ở Thủ Đức, trực tiếp chỉ đạo, không tham khảo bất cứ ý kiến ai trong cơ quan lãnh đạo thành phố Hồ Chí Minh.

Kết quả X-3, với “công lao to lớn” của Đỗ Mười, thu được khoảng hơn 4.000 kg vàng, gần 1.200.000 đô la, và một khối lượng hàng hóa không thống kê hết. Từ chiếc xe hơi, TiVi, tủ lạnh, đến bịch bột giặt, quả trứng gà đều khê khai và tịch thu chất trong các kho, để rồi không cánh mà bay, hoặc biến thành phế thải.

X-3, cú đòn trời giáng cuối cùng, biến “Hòn ngọc Viễn Đông” thành “Thành phố chết”, đẩy thêm dòng người bỏ đất nước ra đi bất chấp hiểm nguy, bao nhiêu số phận đã rã rời trên biển sâu.

Năm 2005, nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt nhìn nhận: “Trong các chiến dịch cải cách ruộng đất và cải tạo công thương nghiệp, nhiều nhân sĩ yêu nước, nhiều nhà kinh doanh có công với cách mạng đã không được coi như bạn nữa, gây những tổn thất lớn về chính trị và kinh tế".

Có lần chúng tôi hỏi nhà báo Trần Bạch Đằng: “Hình như trong 63 năm tham gia cách mạng và làm lãnh đạo, ông Đỗ Mười không để lại một tác phẩm nào?”. Ông Trần Bạch Đằng chớp mắt nhếch cái miệng méo xẹo: “Cha ấy để lại cho đời tác phẩm cải tạo công thương nghiệp !” .

Ông Đỗ Mười sinh ngày 2-2-1917 tại Thanh Trì, Hà Nội. Ông làm rất nhiều chức vụ quan trọng, từng làm Tổng bí thư đảng cộng sản Việt Nam 1991-1997.

Tôi không muốn viết chân dung ông bởi chẳng có gì đáng viết, chỉ ghi lại vài dòng những người đồng chí của ông, nhận xét về ông.

Ông Đoàn Duy Thành, nguyên Phó Thủ tướng chính phủ kể: “Một lần anh Mười xuống Hải Phòng, tôi và anh Nguyễn Dần dẫn anh ấy đi thăm nhà máy đóng tàu. Đi ngang Quán Toan thấy cái nhà hai tầng, anh Mười hỏi: “Nhà ai đây?” tôi trả lời: “Dạ nhà anh Bút lái xe”, anh Mười nói: “Nếu tôi mà là bí thư, chủ tịch thành phố tôi sẽ tịch thu ngay cái nhà này làm nhà mẫu giáo!”.

Ông Đỗ Mười là người đố kỵ với Đại tướng Võ Nguyên Giáp, không biết vì ghen ghét tài năng hay nguyên nhân gì.

Ông Đoàn Duy Thành kể: “Chuẩn bị Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ V, anh Mười gọi tôi tới, nêu vấn đề anh Văn năm 16 tuổi được thực dân Pháp cho sang Pháp học 6 tháng. Rồi anh Mười bảo, về nói cho đoàn đại biểu Hải Phòng biết, và những ai quen biết ở các đoàn khác cũng nói cho các đồng chí ấy biết. Tôi hỏi anh Trường Chinh, anh Trường Chinh bảo: “Võ Nguyên Giáp năm 1941-1942, kể cả việc làm con nuôi Martin trùm mật thám Đông Dương là chuyện bịa hết!... Anh Mười, anh ấy rất võ biền. Các cuộc họp tôi nói, anh ta thường chặn lời tôi..." (Làm người là khó).

Ông Nguyễn Văn Linh trong một lần hội nghị ở T78 đã nói thẳng với ông Đỗ Mười: “Anh Mười tưởng rằng làm Uỷ viên Bộ chính trị là to lắm, muốn nói gì thì nói, muốn làm gì thì làm, muốn phê bình ai cũng được... Anh Mười đứng dậy nói: “Tôi nói đó là tinh thần Bôn-sê-vich” (Làm người là khó).

Ông Đoàn Duy Thành kể tiếp: “Có lần tôi hỏi anh Tô (Phạm Văn Đồng): “Còn Đỗ Mười thì sao?”. Anh Tô suy nghĩ hai ba phút rồi nói: “Chỉ có phá !”.

Nguyên Thủ tướng Phạm Văn Đồng nói rất đúng với trường hợp cải tạo công thương nghiệp.

Năm nay ông Đỗ Mười hơn chín chục tuổi rồi. Nghe nói ông vẫn phải nuôi con mọn. Tôi không biết có đúng không, và nếu đúng, tương lai nó sẽ ra sao? Cầu trời, nó đừng như những “đứa con” sinh ra từ cuộc cải tạo công thương nghiệp 1978 như Lý Mỹ!

MD ............/.

Bí ẩn vũ khí mới của Trump khiến Trung Quốc lo sợ

 

Bí ẩn vũ khí mới của Trump khiến Trung Quốc lo sợ