Gần một thế kỷ lạc bước (Phần 3)

 

Gần một thế kỷ lạc bước

(Phần 3)

[https://www.facebook.com/tiengdanbao/posts/452561496889543]

Phạm Đình Trọng ********

DỐC NGÂN SÁCH NGHÈO TỔ CHỨC BỘ MÁY CẢNH SÁT KHỔNG LỒ DUY TRÌ SỰ CẦM QUYỀN KHÔNG CHÍNH DANH CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN

.....

Ngày 24.9.2021 đầu đảng cộng sản Việt Nam có cuộc bẩm báo qua điện thoại với đầu đảng cộng sản Trung Hoa. Phía cộng sản Việt Nam giấu nhẹm cuộc bẩm báo thực ra chỉ là cuộc chầu kiến online để nhận chỉ thị của đảng lớn cộng sản Trung Hoa. Nhưng phía cộng sản Trung Hoa đã huênh hoang công bố chỉ thị của đầu đảng lớn Tập Cận Bình với đầu đảng nhỏ Nguyễn Phú Trọng: Bảo vệ an ninh cầm quyền của Đảng Cộng sản và an ninh chế độ xã hội chủ nghĩa là lợi ích chiến lược căn bản nhất của hai nước Hoa – Việt

Nhắc nhở bảo vệ an ninh cầm quyền là nhắc tới bài học Thiên An Môn, Bắc Kinh, 4.6.1989. Bài học về khát vọng tự do dân chủ của dân là nỗi đe doạ cận kề nhất, to lớn nhất với nhà nước độc tài cộng sản. Bài học về bố trí và sử dụng sức mạnh bạo lực thường trực bóp chết khát vọng tự do dân chủ của người dân là bài học còn mất, sống chết với sự cầm quyền không chính danh của đảng cộng sản.

Để sử dụng bạo lực nhà nước với dân, cả hệ thống truyền thông khổng lồ của nhà nước độc tài cộng sản luôn ra rả lu loa vu cho những tiếng nói sự thật, thẳng thắn, trung thực của người dân, vu cho khát vọng tự do dân chủ của người dân là thế lực thù địch.

Đảng cử dân bầu, chính quyền không chính danh vì không do người dân tự do bầu chọn, không mang ý chí của người dân. Không chính danh nên càng nơm nớp nỗi sợ nhân dân thức tỉnh giành lại quyền làm người, giành quyền làm chủ đất nước, đảng cộng sản cầm quyền dè sẻn tối đa tiền đầu tư cho y tế, chắt bóp đến tận cùng tiền đầu tư cho giáo dục, cầm chừng ngân sách quốc phòng để dồn ngân sách nhà nước, dồn tiềm lực quốc gia tổ chức bộ máy công cụ bạo lực khổng lồ, trang bị đến tận răng, chăm bẵm đến đời con, đời cháu lực lượng công cụ còn đảng còn mình.

Mua sắm, trang bị vũ khí hiện đại nhất có uy lực lớn, sát thương nhanh và rộng cho công an. Biến lực lượng bán vũ trang giữ gìn an ninh xã hội, bảo vệ cuộc sống bình yên của người dân thành đội quân chiến đấu tinh nhuệ, hiện đại được vũ trang từ gót chân tới đỉnh đầu để đối đầu với khát vọng tự do dân chủ của dân. Sẵn sàng dìm tiếng nói đòi quyền sống, đòi tự do dân chủ của người dân vào biển máu mà trung đoàn cảnh sát cơ động cùng các lực lượng phối thuộc lên đến hơn ba ngàn cảnh sát vũ trang rầm rập xe bọc thép, xe trang bị điện tử tập kích vào thôn Hoành, Đồng Tâm, Mỹ Đức, Hà Nội giết dân rạng sáng ngày 9.1.2020 như một cuộc diễn tập, rèn luyện trái tim chai lì, vô cảm trước nhân dân của con người công cụ, kiểm tra sức chiến đấu của đội quân còn đảng còn mình. Máu dân thôn Hoành, Đồng Tâm, Mỹ Đức, Hà Nội rạng sáng 9.1.2020 chính là bài thực hành của công an Việt Nam khi học bài học máu ở Thiên An Môn Bắc Kinh, Trung Hoa rạng sáng 4.6.1989.

......

Thời thuộc Pháp, để giữ gìn bản sắc văn hoá rất đặc sắc của các dân tộc Tây Nguyên, chính quyền thuộc địa Pháp có chính sách hạn chế người Kinh lên Tây Nguyên khai phá đất rừng màu mỡ và bạt ngàn. Nhưng từ sau năm 1975, người Kinh tràn lên Tây Nguyên, tàn phá rừng ngàn tuổi, làm chủ đất đai Tây Nguyên. Đồng bằng hoá rừng đại ngàn. Kinh hoá sinh hoạt dân cư và văn hoá Tây nguyên. Các dân tộc Tây Nguyên trở thành những tộc người nhỏ bè, yếu thế, mất quyền làm chủ núi rừng ngàn đời của họ. Mất núi, mất rừng, không còn hồn núi, hồn rừng cũng không còn nền văn hoá của núi rừng Tây Nguyên. Năm 1954, các dân tộc Tây Nguyên chiếm 85 phần trăm dân số, 510 ngàn dân trên tổng số 600 ngàn dân. Tỉ lệ và con số đó những năm sau là: Năm 1976 chỉ còn 69,7 phần trăm, 853 ngàn dân Tây Nguyên trên tổng số 1,225 triệu dân. Năm 2004 tỉ lệ dân tộc Tây nguyên chỉ còn chiếm 25,3 phần trăm, 1,181 triệu trên 4,668 triệu dân.

Năm 2004, hơn ba mươi ngàn người dân các dân tộc niềm núi Tây Nguyên biểu tình đòi quyền tự trị, quyền tự do tôn giáo, quyền giữ gìn di sản văn hoá các dân tộc Tây Nguyên, quyền làm chủ những cánh rừng của sử thi, của cội nguồn văn hoá Tây Nguyên đang bị những tập đoàn tư bản hoang dã và gia dình người Kinh di dân tự do tràn đến chiếm đoạt, tàn phá.

Một nhà nước nhân văn biết lắng nghe dân phải điều chỉnh chính sách để bảo vệ không gian sinh tồn và không gian văn hoá dân tộc. Nhưng ỷ vào sức mạnh bạo lực nhà nước, nhà nước cộng sản Việt Nam đã đưa súng đạn quân đội và còng số 8 công an ra trả lời tiếng nói chính đáng của người dân Tây Nguyên. Súng của quân đội, dùi cui, roi điện, còng số 8 và nhà tù của công an nhanh chóng dập tắt tiếng nói dân sự của người dân Tây Nguyên rồi nhà nước độc tài cộng sản vội vã lập ra ba bộ máy giám sát và phản ứng nhanh với người dân ở ba vùng rộng lớn, xa xôi, khuất nẻo mà lực lượng bạo lực nhà nước mỏng. Ba bộ máy giám sát dân vùng xa có tên là Ban Chỉ Đạo. Ban Chỉ Đạo Tây Nguyên, Ban Chỉ Đạo Tây Bắc, Ban Chỉ Đạo Tây Nam Bộ ra đời từ đó. Đại tướng, Bộ trưởng bộ Công an luôn trực tiếp đứng đầu Ban Chỉ Đạo Tây Nguyên, vùng chứa chất bất công xã hội lớn nhất cũng là vùng đáng lo ngại nhất của nhà nước cộng sản.

Không phải chỉ người dân vùng xa đòi quyền tự trị, tiếng nói đòi tự do dân chủ của người dân ngày càng lan rộng và mạnh mẽ ở các đô thị, các trung tâm dân cư. Cùng với sự ra đời các Ban Chỉ Đạo là các trung đoàn cảnh sát cơ động trực thuộc bộ Công an vội vã được thành lập.

Chống lại đòi hỏi tự do dân chủ của dân, lính cảnh sát cơ động từ đầu đến chân được bọc trong lớp thép vừa để chống lực tác động, vừa để biến con người bọc trong những lớp dày sắt thép không còn là con người mà chỉ là công cụ, ngăn cách trái tim con người ở người lính công an với trái tim người dân. Chỉ còn là công cụ, vũ khí hiện đại có sức huỷ diệt nhanh và lớn trong tay chỉ còn biết theo lệnh dìm khát vọng tự do dân chủ của dân trong máu. Và máu dân đã lênh lảng ở thôn Hoành, Đồng Tâm, Hà Nội đêm 9.1.2020 là một dẫn chứng xác thực.

Từ 2001, mười bốn trung đoàn cảnh sát cơ động (TĐCSCĐ), trong tay bộ Công an lần lượt ra đời, tạo thành tấm lưới bạo lực nhà nước trùm kín đất nước. Họng súng cảnh sát cơ động lăm lăm chĩa vào cuộc sống người dân.

- TĐCSCĐ Tây Nguyên. E 20. Lập 2003. Đóng ở Buôn Ma Thuột.

- Tây Nam Bộ. E 21. Lập 2001 - Cần Thơ

- Thủ đô. E 22. Lập 2003 - Hà Nội

- Nam Trung Bộ. E 23. Lập 2010 - Quy Nhơn.

- Tây Bắc Bộ. E 24. Lập 2010 - Tỉnh Điện Biên

- Đông Nam Bộ. E 25. Lập 2010 - Biên Hoà

- Bắc Trung Bộ. E 26. Lập 2014 - Tỉnh Nghệ An

- Đông Bắc Bộ. E 27. Lập 2014 - Tỉnh Quảng Ninh

- Trung Bộ. E 28. Lập 2010 - Đà Nẵng

- Đông Nam Sài Gòn. E 29. Lập 2014 - Sài Gòn.

- Bảo vệ cơ sở ngoại giao. E 30. Lập 1999 - Hà Nội

- Bảo vệ chính trị, kinh tế E 31. Lập 2014 - Hà Nội

- Không quân. E 3 2. Lập 2021 - Hà Nội

- Kỵ binh. Lập 2020 - Thái Nguyên

Cùng với 14 trung đoàn cảnh sát cơ động rải ra khắp nước, ba đô thị trung tâm ba miền đất nước tập trung dân cư đông đúc, sôi động nhất nước còn có ba tiểu đoàn cảnh sát đặc nhiệm tinh nhuệ và có sức chiến đấu cao hơn cả cảnh sát cơ động.

Tiểu đoàn cảnh sát đặc nhiệm số 1 ém quân ở thủ đô Hà Nội. Tiểu đoàn Cảnh sát đặc nhiệm số 2 đứng chân ở trung tâm dân cư Đà Nẵng. Tiểu đoàn Cảnh sát đặc nhiệm số 3 chốt trong khối hơn mười triệu dân Sài Gòn.

Thiên An Môn, Bắc Kinh 4.6.1989 chỉ có lưới đạn AK và xích xe tăng. Các trung đoàn cảnh sát cơ động Việt Nam có sức chiến đấu, sát thương lớn hơn nhiều. Trung đoàn cảnh sát cơ động Việt Nam được trang bị máy bay vũ trang, tàu thuyền chiến đấu, xe bọc thép và súng lớn có sức cơ động nhanh và tầm hoả lực rộng. Khi những họng súng hiện đại của những trung đoàn cảnh sát cơ động và những tiểu đoàn cảnh sát đặc nhiệm trực thuộc bộ Công an đã phủ lưới lửa kín cả nước, năm 2018, nhà nước độc tài cộng sản Việt Nam mới yên tâm giải thể ba Ban Chỉ Đạo Tây Nguyên, Tây Bắc, Tây Nam Bộ.

Không phải chỉ các trung đoàn cảnh sát cơ động và các tiểu đoàn cảnh sát đặc nhiệm, cả công an quản lí hành chính cũng được trang bị như những đơn vị chiến đấu mạnh, sẵn sàng mang vũ khí hiện đại giết người nhanh nhất, nhiều nhất ra đối đầu với dân. Theo thông tư 17/2018TT-BCA của bộ Công an, từ 1.7.2018 công an cấp tỉnh, công an quận, huyện, thị xã ... ngoài các loại vũ khí, công cụ hỗ trợ đã có còn được trang bị súng tiểu liên, trung liên, đại liên, súng cối, súng ĐKZ, trực thăng vũ trang, tên lửa chống tăng. Theo lệnh đảng, ngày 14.6.2022 Quốc hội lại thông qua luật Cảnh Sát Cơ Động với nhiệm vụ tấn công giải tán các vụ tập trung đông người. Ngoài vũ khí trang bị theo thông tư 17/2018 TT-BCA, các trung đoàn Cảnh sát cơ động còn được trang bị máy bay vũ trang, tàu thuyền chiến đấu.

Tăng cường sức mạnh đàn áp dân núp dưới danh nghĩa chống tội phạm, tháng sáu, 2020 bộ Công an đã cho ra đời trung đoàn cảnh sát cơ động kị binh. Rồi lần lượt công an các tỉnh cũng gấp gáp tổ chức trung đoàn cảnh sát cơ động cấp tỉnh với hơn ngàn tay súng được trang bị súng lớn, hiện đại, sát thương hàng loạt.

Sau hai đô thị Hà Nội và Sài Gòn, Thanh Hoá với gần 4 triệu người là tỉnh có dân số lớn nhất nước cũng là tỉnh đi đầu thành lập trung đoàn cảnh sát cơ động thuộc chính quyền tỉnh. 11.11.2021 ra mắt trung đoàn cảnh sát cơ động thuộc công an Thanh Hoá với 3 tiểu đoàn, 9 đại đội, 30 trung đội, 90 tiểu đội, hơn nghìn tay súng do đại tá, phó giám đốc công an tỉnh là trung đoàn trưởng.

Ngày 25.6.2022, ra mắt trung đoàn cảnh sát cơ động trực thuộc công an tỉnh Đồng Nai. Đại tá, phó giám đốc công an tỉnh là trung đoàn trưởng.

Ngày 4. 8. 2022 Công an tỉnh Bình Phước công bố quyết định của bộ trưởng Bộ Công an thành lập Trung đoàn Cảnh sát cơ động chiến đấu với hơn 1.000 quân do đại tá, phó giám đốc Công an tỉnh làm trung đoàn trưởng.

Ngày 10.8.2022 ra mắt trung đoàn Cảnh sát cơ động chiến đấu thuộc công an Sài Gòn với 1.279 quân do thiếu tướng phó giám đốc Công an thành phố là trung đoàn trưởng cùng 3 phó trung đoàn trưởng cấp đại tá.

Theo kế hoạch, 14 tỉnh thành trọng điểm có trung đoàn cảnh sát cơ động quân số đông, trang bị hiện đại luôn trong tư thế trực chiến sẵn sàng ra quân. Các tỉnh còn lại xa trọng điểm chính trị có tiểu đoàn cảnh sát cơ động.

Công an là sức mạnh bạo lực nhà nước đối nội. Thời yên hàn mà phải duy trì và chăm bẵm một bộ máy công cụ bạo lực nhà nước khổng lồ.

Bộ máy công an vốn có đã quá đông lại thêm 14 trung đoàn cảnh sát cơ động và 3 tiểu đoàn cảnh sát đặc nhiệm trực thuộc bộ Công an. 14 trung đoàn cảnh sát cơ động trực thuộc công an các tinh, thành phố trọng điểm. 49 tỉnh còn lại có tiểu đoàn cảnh sát cơ động trang bị vũ khí hiện đại, đắt tiền là một gánh nặng, một nguồn chi quá lớn với ngân sách còm của đất nước, làm hao hụt lớn nguồn vốn đầu tư của nền kinh tế và làm cạn kiệt quĩ phúc lợi xã hội.

Gần nửa thế kỉ đất nước thanh bình vẫn đổ tiền vô tội vạ tổ chức nuôi dưỡng gần ba chục trung đoàn và hơn năm mươi tiểu đoàn độc lập cảnh sát cơ động tinh nhuệ, vẫn đổ tiền trang bị máy bay, tàu chiến, súng lớn hiện đại, sát thương rộng, súng điện tử cho công an. Vì vậy gần nửa thế kỉ hoà bình phát triển kinh tế xã hội mà ba bốn người dân đau bệnh vẫn phải chồng chất trên một giường bệnh.

Lực lượng cảnh sát khổng lồ cùng những họng súng, dùi cui, roi điện nhìn thấy và những vũ khí điện tử hiện đại vô hình để kìm kẹp, khống chế dân không những là gánh nặng của đời sống kinh tế đất nước mà còn là bóng đen đè nặng xuống đời sống tinh thần người dân và nhà nước Cộng Hoà Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam đã thực sự là nhà nước cảnh sát trong thời đại dân chủ, trong kỉ nguyên văn minh tin học.

.............../.

SỰ SUY TÀN CỦA PHẬT GIÁO VIỆT NAM

 

SỰ SUY TÀN CỦA PHẬT GIÁO VIỆT NAM

Nguyễn Khoa https://www.facebook.com/vietstudies.net/

****

Không có gì chứng minh rõ hơn sự suy thoái của Phật giáo Việt Nam bằng những ầm ỷ, lộn xộn xung quanh nhà sư Thích Trúc Thái Minh (có tin đồn ông là sĩ quan công an), trụ trì chùa Ba Vàng tại Quảng Ninh: việc ông tổ chức “cúng dường hoành tráng” theo nghi thức Phật giáo nguyên thủy, việc ông bị Giáo hội Phật giáo Việt Nam kỷ luật trước đó, việc ông được (bị) điều về Quảng Bình, việc lời qua tiếng lại giữa nhà sư Thái Minh và một nhà sư khác là Thích Nhật Từ, việc các cơ quan công quyền Quảng Bình, Quảng Ninh,… dính líu tới phật sự,...

Những tin tức mới nhất này dù ồn ào nhưng không làm ngạc nhiên những ai có quan tâm tới Phật giáo Việt Nam trong mấy chục năm qua.

Phật giáo Việt Nam đang trên con đường tự sát. Một sự tự sát ngọt ngào trong những ngôi chùa hoành tráng như Ba Vàng, Bái Đính,… giữa những tượng Phật vĩ đại dựng lên khắp mọi miền đất nước, giữa hàng tỷ đồng cúng dường từ dân chúng.

Thủ phạm trực tiếp của sự tự sát này, dĩ nhiên là từ sự can thiệp thô bạo của bộ máy toàn trị trên cả nước từ mấy chục năm nay, nhưng theo quan điểm của tôi, sự suy vong của Phật giáo Việt Nam, cũng như sự suy sụp của văn hóa Việt Nam, có nguyên nhân nội tại, lịch sử, chứ không hoàn toàn là do chế độ cộng sản. Chế độ cộng sản chỉ đóng vai trò là chất kích thích cho sự tàn tạ ấy. Sự tồn tại của chủ nghĩa cộng sản tại Việt Nam, với sự phá phách văn hóa của nó, phải được đặt câu hỏi là tại sao nó lại tồn tại và có thể phá phách như thế? Phải chăng là do dân tộc này có những điều kiện để “cúng dường” nó!

Lịch sử vinh quang và bi thương

Phật giáo đã từng hưng thịnh ở Việt Nam gần 400 năm với hai triều đại Lý, Trần vùng châu thổ sông Hồng, và triều đại Indrapura vùng Quảng Nam. Những điều tốt đẹp của văn hóa Việt Nam hiện nay, có thể nói không ngoa, chính là những gì bắt nguồn từ những thời đại ấy, sống còn qua năm tháng. Các thiền sư người Việt, các nhà sư người Chàm, góp phần không nhỏ trong việc giữ nền độc lập quốc gia trước sự bành trướng của đế quốc Mông Cổ thế kỷ 13.

Văn hóa Lý Trần bị nhà Minh Trung Quốc tàn phá. Văn hóa Indrapura bị chính Đại Việt đời Lê tàn phá.

Câu hỏi đặt ra là tại sao Phật giáo Việt Nam không hồi phục được sau khi Lê Lợi khôi phục quyền tự chủ?

Rất khó để tìm nguyên nhân của một biến cố lịch sử văn hóa như thế mấy trăm năm trước.

Tôi xin đề ra hai nguyên nhân, thứ nhất là sức mạnh tàn bạo của Khổng giáo Trung Hoa, mà đại diện của nó là nhà Minh với cuộc xâm lăng, và sự hủy diệt văn hóa Phật giáo Đại Việt. Thứ hai là sự huy hoàng thời Lý Trần của Phật giáo Đại Việt đã làm hại chính nó, một khi quyền lực của giới tăng lữ Phật giáo tăng lên quá lớn. Đây là điều đáng tiếc, vì Phật giáo vốn không phải là một tôn giáo có cấu trúc tôn ti trật tự như những tôn giáo lớn khác trên thế giới, nhưng một khi đã hình thành một tầng lớp giáo phẩm, thì tai ương tiềm tàng cũng hình thành một cách song song.

Sự tàn tạ của phái Mật tông tại Tây Tạng cũng có nguyên nhân tương tự. Quyền uy tột bực của các nhà sư Miến Điện đã làm cho họ đạp đổ tất cả những gì là từ bi hỷ xả của Phật giáo, nhúng tay vào cuộc diệt chủng đồng loại người Rohyngia.

Triều đại Hậu Lê của Đại Việt không còn coi trọng Phật giáo nữa. Nhưng Phật giáo vẫn sống còn, lay lắt trong hàng thế kỷ. Hàng thế kỷ ấy để lại cho chúng ta không ít di tích văn hóa Phật giáo sống động như chùa Tây Phương, nhưng cũng để lại những bài thơ của nữ thi sĩ Hồ Xuân Hương:

Nào nón tu lờ nào mũ thâm

Đi đâu chẳng đội để ong châm

Đầu sư há phải gì… bà cốt

Bá ngọ con ong bé cái lầm

hay là

Cái kiếp tu hành nặng đá đeo

Làm chi một chút tẻo tèo teo

Thuyền từ cũng muốn về Tây Trúc

Trái gió cho nên phải lộn lèo

Có lẽ không có điều gì làm cho những hành giả theo chân đức Thích Ca đau đớn hơn những bài thơ này.

Đến đời Nguyễn, Phật giáo được phục hồi, nhưng lợi bất cập hại. Những nhà sư lại được các ông vua khổng giáo của triều đại này dời vào cung cấm. Lại là quyền lực, lại là sủng ái.

Diện mạo tinh thần của Phật giáo Việt Nam hiện nay có lẽ là mang hình bóng rất rõ của triều đại nhà Nguyễn, mà nổi bật nhất là môn phái Tịnh Độ (Pure Land) phát triển lấn át hẳn các phái khác. Thiền tông vốn rất mạnh mẽ thời Lý Trần, nay hầu như vắng bóng. Có thể sự phát triển của Tịnh Độ, với nhiều thủ tục cúng kiến, chuông mõ, tụng niệm,… là phù hợp với trật tự khổng giáo, đồng thời bỏ qua phần lý tính vốn có của triết học Phật giáo, mà đi vào niềm tin, điều mà nhà cầm quyền cần, và công chúng bình dân cũng cần.

Cố gắng chấn hưng dang dở

Giai đoạn thuộc địa Pháp, một cách trớ trêu lại làm tỉnh thức Phật giáo Việt Nam, mà điển hình là phong trào chấn hưng Phật giáo do bác sĩ Lê Đình Thám, một người tây học, dấy lên ở miền Trung. Tinh thần lý tính phương Tây đánh thức các phật tử Việt Nam, rằng họ vẫn còn sở hữu một di sản văn hóa, tinh thần, tâm linh, và triết học rất sâu sắc.

ó thể nói rằng nếu không có bác sĩ Lê Đình Thám và phong trào của ông, thì Việt Nam khó mà có được các gương mặt Phật giáo lớn đương đại, như Thích Nhất Hạnh, Thích Trí Quang, Thích Quảng Độ, Thích Huyền Quang, Tuệ Sỹ, Thích Minh Châu, Thích Thiện Châu,… trong đó thiền sư Thích Nhất Hạnh là một trong những nhà sư Phật giáo lớn của thế giới.

Sức sống mãnh liệt được hồi phục của Phật giáo Việt Nam được thấy rõ nhất trong phong trào Phật giáo tại miền Nam Việt Nam trong chiến tranh Việt Nam.

Sự hồi phục của Phật giáo Việt Nam chấm dứt với chiến thắng của những người cộng sản vào ngày 30/4/1975.

Thiền sư Trí Quang bị giam lõng, các vị Huyền Quang, Quảng Độ bị vào tù ra khám, nặng nề nhất là thiền sư Tuệ Sỹ suýt bị chế độ cộng sản xử tử hình.

Phật giáo và cộng sản

Bối cảnh lịch sử Việt Nam từ khi có đảng cộng sản xuất hiện tới nay, trong sự tuyên truyền để giành phần tình cảm dân tộc về phía họ, làm cho người ta dễ nhầm tưởng là cộng sản là cùng một “giuộc” với Phật giáo, và chống Công giáo. Sự thực thì chủ nghĩa cộng sản với hệ thống triết học của nó, xa Phật giáo hơn Công giáo, vì vốn nó ra đời trong truyền thống Ki Tô Do Thái của phương Tây.

Nhưng đó là một vấn đề khác, không bàn ở đây.

Với quan điểm tự nhận mình là vô thần, và mô hình toàn trị, những người cộng sản không bao giờ muốn những loại triết học, tư tưởng, tâm linh,… ngoài cộng sản, cùng tồn tại với mình. Nỗ lực của họ đối với Công giáo không thành công bao nhiêu vì tôn giáo này có cấu trúc chặt chẽ và được một thế giới phương Tây đứng đằng sau. Những người cộng sản Việt Nam, vào thời điểm hoang ca nhất của họ, cũng không xâm nhập được vào nhà thờ Công giáo.

Ngược lại, đối với Phật giáo, lợi dụng cấu trúc lõng lẻo của các tổ chức Phật giáo, cũng như sự thu phục tình cảm dân tộc trong hai cuộc chiến tranh, chiến tranh chống Pháp và chiến tranh chống Mỹ, đảng cộng sản dễ dàng thao túng Phật giáo Việt Nam. Hơn nữa như đã đề cập ở phần trên, sau một thời gian suy tàn, chỉ còn hình thức giáo phái Tịnh Độ là đa số, với nhiều hình thức lễ bái, cầu khấn, giải hạn, cầu siêu,...Phật giáo Việt Nam dễ dàng bị lợi dụng như là một công cụ “thuốc phiện của nhân dân” (câu của Karl Marx, lập lại quan điểm của Hegel khi bàn về tôn giáo).

Sau kinh nghiệm cứng rắn đốt chùa, đập tượng, đả thực bài phong, trên miền bắc xã hội chủ nghĩa sau năm 1954, cũng như đàn áp mạnh mẽ chùa chiền tại miền Nam sau năm 1975, Đảng Cộng sản Việt Nam, phát hiện rằng họ có sẵn trong tay món thuốc phiện rất hữu hiệu. Họ bắt đầu dung túng tầng lớp sư sãi nhũng lạm, đưa cho họ quyền lực. Đôi bên cùng có lợi.

Kết quả bây giờ chính là chùa Ba Vàng, chùa Bái Đính, Thích Nhật Từ, Thích Chân Quang (có lời đồn ông này là họ hàng xa xôi với cố chủ tịch Hồ Chí Minh ?!), và dĩ nhiên Thích Trúc Thái Minh.

Trong kết quả kiểm tra dân số gần đây nhất, số người Việt Nam tự nhận mình là tín đồ Ki Tô (Công giáo, Tin Lành), đã vượt qua số người tự nhận mình là phật tử. Dĩ nhiên ta nên nhìn con số này một cách tương đối, vì số người Việt không đi chùa, nhưng chịu ảnh hưởng các ý thức Phật giáo khá đông, những người này có thể không nhận mình là phật tử. Bên cạnh đó việc kê khai nhân khẩu, làm chứng minh nhân dân, khai lý lịch,… trong một thời gian dài làm cho người ta sợ hãi khi khai mục tôn giáo, nhiều phật tử cứ đánh vào ô: dân tộc kinh, tôn giáo không cho nó an toàn. Dù sao đó cũng là một thắng lợi của những người cộng sản đối với Phật giáo.

Nhưng hữu hiệu nhất vẫn là dùng chính Phật giáo để diệt Phật giáo, với sự nhũng lạm của khá đông sư sãi nhà nước. Một hệ thống toàn trị Phật giáo, phó sản của hệ thống toàn trị cộng sản được hình thành, và đang nắm tinh thần cũng như túi tiền của hàng chục triệu người Việt Nam.

Phật giáo hải ngoại

Phật giáo Việt Nam tại hải ngoại cũng không lấy gì làm sáng sủa.

Trên mảnh đất tự do ngôn luận và tự do tôn giáo, nhiều nhà sư Việt Nam tại Mỹ ủng hộ nhiệt tình cựu tổng thống Mỹ Donald Trump, kẻ phản dân chủ bậc nhất trong lịch sử nước Mỹ. Có những nhà sư cũng rất tích cực chia sẻ thuyết âm mưu Qnon rất quái dị, tin vịt thượng vàng hạ cám của tờ Đại Kỷ Nguyên, của nhóm Pháp Luân Công, một phó sản của sự tàn tạ của Phật giáo Trung Hoa.

to Phật lớn, cúng kiến linh đình, không phải là độc quyền của các chùa trong nước. Lớp công chúng phật tử Việt Nam tại hải ngoại hiện nay cũng như đồng bào họ trong nước, rất ưa chuộng lễ bái cúng kiến theo pháp môn Tịnh Độ. Việc này làm cho lớp người Việt trẻ tuổi sinh ra và lớn lên ở Mỹ, với tinh thần duy lý và cấp tiến, cảm thấy xa lạ. Nếu tình trạng này vẫn tiếp tục, thì hàng hà sa số chùa chiền Việt Nam tại Mỹ hiện nay rơi vào tình trạng phá sản, là một tương lai không xa.

Không cần kể ra đây hàng chục vụ tranh giành nhà cửa, tài sản, có liên quan đến những ngôi chùa Việt Nam tại Mỹ, đến các nhà sư, đến mức phải ra tòa.

Tình trạng toàn trị Phật giáo trong nước cộng với thể chế tự do tôn giáo tại Mỹ còn dẫn đến một việc dở khóc dở cười nữa là có hàng trăm, hàng ngàn tu sĩ Phật giáo Việt Nam xuất cảnh sang Mỹ theo diện … tôn giáo. Theo những nguồn tin đáng tin cậy thì không bao nhiêu tu sĩ trong số này thực sự là tu hành, mà họ chỉ lợi dụng chiếc áo nâu sòng… để đi Mỹ. Sang Mỹ rồi thì nhẹ nhàng là rủ tín đồ lập chùa riêng, hay thậm chí là trái gió nên phải lộn lèo như nữ thi sĩ Hồ Xuân Hương mỉa mai hơn 200 năm trước.

Một nhà sư Việt Nam sống tại Mỹ có tâm sự với tôi rằng ông hồ nghi có một âm mưu tàn phá Phật giáo Việt Nam từ hàng chục năm qua.

Tôi nghĩ rằng ông lo lắng thái quá. Dĩ nhiên kế hoạch kềm chế Phật giáo của những người cộng sản thì đã rõ, mà họ cũng đâu có giấu diếm điều đó qua những tuyên bố mang tính vô thần, duy vật biện chứng (sic) của họ! Chẳng phải thế giới theo quan điểm Phật giáo là vô thủy vô chung, theo chu kỳ sinh, trụ, dị, diệt hay sao?

Tôi vẫn lạc quan về sự tái sinh, bắt đầu chu kỳ mới của Phật giáo Việt Nam.

Tác giả gửi cho viet-studies ngày 25-8-22 ................/.

Một Trung Quốc đã thấm mệt (2/2) Giấc mơ Trung Hoa

 Một Trung Quốc đã thấm mệt (2/2)

Giấc mơ Trung Hoa

bài viết đồ sộ về Trung Quốc của Nguyễn Tuấn một doanh nhân đã nhiều năm lăn lộn ở Mỹ, Trung Quốc, Đài Loan.. [copy từ https://www.facebook.com/tho.nguyen.9231 ] ******

Khi ông Tập trở thành lãnh tụ vào 2012 với ông Vương là quân sư, TQ bước vào một giai đoạn mới. Xã hội TQ đã là một xã hội tiêu thụ, chủ nghĩa cá nhân đã thấm sâu vào giới trẻ, nhiều thập kỷ của tích lũy tư bản hoang dã đã xói mòn niềm tin giữa người và người. Bất bình đẳng xã hội ngày càng lớn.

Ông Tập và quân sư không thể nằm yên nhẫn nhục như ông Đặng vì nếu không sẽ muộn. Ông Tập và Vương phải cứu ĐCS TQ trước lúc những đổi thay của xã hội có khả năng vượt tầm kiểm soát. Đạp phanh cho sự xâm nhập của chủ nghĩa cá nhân kiểu Mỹ thông qua toàn cầu hoá trở thành cấp bách.

Việc đầu tiên ông Tập làm là chính sách “Đả hổ diệt ruồi”, một cách để loại trừ đối thủ chính trị và giảm bớt nạn tham nhũng trầm kha. Nhiều quan tham từ cao tới thấp xộ khám. Nhiều cựu ủy viên bộ chính trị hay trung ương từng hét ra lửa nhận tù chung thân. Nhiều cán bộ tầm trung ra pháp trường. Người Hoa có dịp hả hê nhìn những kẻ ngã ngựa.

Tin tưởng với lý thuyết của mình, giấc mơ Trung Hoa được nhắc đi nhắc lại và ông Tập chính thức đối đầu Mỹ khi đưa ra chính sách 2025 sẽ đuổi kịp Mỹ và 2050 TQ sẽ trở thành một nước tiên tiến. Theo lịch trình, chủ nghĩa Khổng Tử cũng như Marx được tôn sùng hoá. Trong một xã hội mà Quân Sư Phụ rạch ròi thì chủ nghĩa tự do cá nhân phải xuống hạng thứ yếu. Trên bảo dưới phải nghe, thiên tử giữ mệnh trời cai quản thiên hạ là lý thuyết của bao triều đại của nền văn minh Trung Hoa.

Có thể thấy được cái gì ông Tập và ông Vương đã làm để TQ không đi vào những con đường của Mỹ.

- Sờ gáy những đại công ty đang ngấp nghé chia xẻ cạnh tranh ảnh hưởng tới xã hội với đảng cầm quyền. Khi Jack Ma, chủ tịch tập đoàn Alibaba lên tiếng phê bình các ngân hàng nhà nước yếu kém thì sau đó không những phải về vườn mà của cải sau mấy tháng chỉ còn một nữa. Jack Ma vừa rồi viết một bức thư thống thiết xin dành phần đời còn lại của mình giúp đỡ cho nền giáo dục ở nông thôn. Baidu và Tencent cũng khạc ra mấy chục tỉ đô làm từ thiện và phủ phục cho chính phủ quản lý. Các CEO đều tự nguyện xuống lương và những người sáng lập các đại công ty dù còn trẻ vẫn về hưu. Về vấn đề lương bổng, CEO ở TQ nhận lương từ 10-20 lần lương trung bình người làm trong công ty mà còn bị xuống lương. Trong khi ở Mỹ lương CEO lớn hơn lương trung bình từ 200-700 lần và còn tiếp tục cao hơn. Qua đó ông Tập lấy lòng nhiều người lao động bình thường.

- Các thần tượng điện ảnh, âm nhạc lần lượt bị hạ bệ, ra đi không dấu vết. Tự do tôn sùng thần tượng xem như chấm hết. Âm nhạc điện ảnh tập trung xây dựng anh hùng “hảo hán”, lính bác Mao đánh lính Nhật Mỹ chạy toé khói. Lịch sử được viết lại. Ai kiếm soát được quá khứ thì kiểm soát tương lai, ai kiếm soát hiện tại thì kiếm soát quá khứ. Ông Tập kiểm soát được hết cả hai. Từ nay Hồng quân là lực lượng giải phóng TQ từ quân phiệt Nhật chứ chẳng phải Quốc Dân Đảng vốn là lực lượng hy sinh và có công nhiều nhất trong chiến tranh Trung Nhật.

- Internet vốn đem lại một khối lượng khổng lồ tin tức cho giới trẻ giờ bị tường lửa càng nặng nề. TQ xem như bế quan tỏa cảng. Chỉ còn CNN truy cập được nhưng cũng có lúc chập chờn. Tin nào không có lợi là bị cắt xén ngay.

- Một dân tộc, một chữ viết, một tiếng nói. Người Ngô Duy Nhĩ, người Tạng, người Mông và ngay cả người Quảng Đông, Quảng Tây cũng phải dùng tiếng quan thoại. Từ nay tiếng nói thiểu số không còn được dạy trong nhà trường. Các nhóm thiểu số phải phục tùng đa số, tự chọn bị đồng hoá. Sự trừng phạt người Ngô Duy Nhĩ ở Tân Cương để đồng hoá họ là một sự nhức nhối về nhân quyền cho thế giới. 91% cư dân TQ tự nhận họ là người Hán mặc dù có rất nhiều sắc dân lớn như người Thanh không có nhiều huyết thống với người Hán. Không thể nào có một Martin Luther King cho Trung Hoa. Nhà bất đồng chính kiến Lưu Hiểu Ba được giải Nobel hoà bình nhưng chết trong lãng quên.

- TQ khuyến khích sinh đẻ, luật phá thai được xiết chặt. Các thành phố phải dành 20% số nhà xây dựng cho những gia đình thu nhập thấp. Chu cấp cho trẻ em được nâng lên. Ông Tập cấm dạy thêm học thêm sau giờ học ở trường. Điều đó làm nhiều cha mẹ tiết kiệm một số tiền lớn, hy vọng họ chịu khó đẻ nhiều hơn. Trẻ em chỉ được chơi game dưới 3 tiếng một tuần. Mục đích: số dân phải tăng. Các trường đại học minh bạch hoá việc tuyển chọn sinh viên, không có chuyện lý lịch (cái này thì những trường hàng đầu của Mỹ chắc không ưa, một số sinh viên của Ivy league của Mỹ được nhận vì thành phần gia đình hơn là học lực)

- Xã hội TQ trở thành số hoá cao độ, hầu như sự dịch chuyển cũng như hoạt động mỗi cá nhân đều có thể kiểm soát chặt bởi nhà nước. Camera nhận diện đấy đường. Nhân đại dịch COVID, nhà nước qua công nghệ AI ( trí khôn nhân tạo) càng xiết chặt hơn nữa luật lệ. Thông tin cá nhân không còn quan trọng trong mục đích chống dịch tập thể. Một người vì mọi người.

- Áp đặt luật Anh Ninh Quốc Gia ở Hồng Kông, đưa vào tù những sinh viên trẻ măng. Tự do cá nhân ở Hồng Kông xem như không còn được bảo vệ bởi hiến pháp Hồng Kông được Anh và TQ đồng ý khi trao trả Hồng Kông về cho lục địa.

- Các phong trào như LBGT, #Metoo, nữ quyền bị dẹp bỏ. Hệ thống mạng xã hội cho những phong trào này chấm dứt không lời từ giã. Vừa rồi bà Bành Soái một cây quần vợt nổi tiếng thế giới tố cáo bà bị ép tình bởi cựu phó thủ tướng TQ, bà biến mất một tháng và sau đó như không có gì xảy ra, trên mạng các tin liên quan dĩ nhiên cũng biến.

- Năm 79, quân đội TQ trầy trật không dạy cho Việt Nam được một bài học thì dưới thời ông Tập, quân đội được hiện đại hoá, hải quân sắp có hàng không mẫu hạm thứ 3. Chủ nghĩa dân tộc Trung Hoa được khơi dậy đến tối đa. Từ giáo dục cho đến phim ảnh, người Hoa xấu xí của Lỗ Tấn không còn, ngược lại những chiến binh chó sói (wolf warrior) tài năng vô hạn là một biểu tượng mới của Trung Hoa. Chuyện gì xấu ở Mỹ cũng được báo chí mổ xẻ cho toàn dân biết. Chuyện TQ chống dịch COVID thành công được xem như là một ưu việt của xã hội khi tự do cá nhân được hy sinh cho quyền lợi tập thể. Chính sách zero COVID đang làm điêu đứng mọi người nhưng chẳng ai dám lên tiếng. Giới tinh hoa TQ đang ngậm miệng như thóc.

Việc hai ông Tập và Vương đưa chủ thuyết “Giấc Mộng Trung Hoa” như một lộ trình cho sự trỗi dậy trong những thập kỉ tới đã biến sự cạnh tranh Mỹ Trung trở thành một sự cạnh tranh về ý thức hệ (ideology). Như thế một cuộc chiến tranh lạnh đương nhiên phải xảy ra như sự đối đầu Mỹ Xô của thế kỉ 20.

Mỹ là một quốc gia với một chế độ chưa bao giờ hoàn hảo. Vương Hồ Ninh đã đúng khi chỉ ra những khuyết điểm có tính hệ thống của xã hội Mỹ, nhưng những giải pháp ông Tập và Vương đưa ra cho TQ có thể là một thí nghiệm chẳng mấy sáng sủa gì cho một phần năm nhân loại. Cạnh tranh ý thức hệ có thể dẫn tới chiến tranh khi trật tự toàn cầu bị đảo lộn, khi một siêu cường được quyết định bởi một người. Cứ nhìn Putin quyết định xâm lăng Ukraine thì thấy sự nguy hiểm của nhà nước toàn trị.

Người Hoa cũng như tất cả mọi người đều có quyền mưu cầu hạnh phúc. Trong thế kỉ 19 và nửa đầu thế kỷ 20, Trung Hoa bị các cường quốc Tây Phương xâu xé, từ chiến tranh nha phiến tới thảm sát Nam Kinh, rồi những trận đói kinh hoàng trong Cách mạng văn hoá, bao số phận con người chấm dứt trong bi thảm. Trong bối cảnh đó nhiều người Hoa phải tha hương cầu thực. Ở Mỹ đạo luật kỳ thị Chinese Exclusion Act từ 1883 cho tới 1943 không cho di dân người Hoa ở Mỹ được các quyền công dân buộc họ phải sống trong những Chinatown để tồn tại. Chỉ 40 năm qua, TQ không có những biến động và với những chính sách cho phép quyền sở hữu, cả một tỷ người làm việc ngày đêm mới có cơ ngơi hôm nay. Công lao phải kể đến những cải cách triệt để của Đặng Tiểu Bình và cộng sự của ông ở những thành phố lớn và đặc khu. Người Hoa giàu lên thì tự do cá nhân cũng được rộng rãi hơn. Đọc những tiểu thuyết của Mạc Ngôn, nhà văn được giải Nobel văn học thì cũng biết giới lãnh đạo TQ có chấp nhận một số lời nghịch nhĩ. Nhưng tới thời ông Tập thì không còn.

Tham vọng của ông Tập đưa TQ lên hàng đầu thế giới dựa trên một mô hình ý thức hệ chứa đầy rủi ro.

Ông Tập và Vương đều là những người uyên thâm về lịch sử kinh tế. Sự sụp đổ của Liên Xô đơn giản là vì mô hình tập trung kinh tế của Liên Xô không thể sản xuất ra của cải dồi dào như mô hình Mỹ. Loại trừ sự khát vọng của cá nhân về quyền sở hữu dẫn đến chẳng ai còn hứng thú trong công việc, không làm giàu được thì làm chăm chỉ làm gì. Ông Đặng mở ra cánh cửa tiền bạc và khát vọng tư hữu, người Hoa nào không biết phi thương bất phú và câu chuyện mèo trắng mèo đen?

Ông Tập khuyến khích những đầu tư do nhà nước quản lý ai cũng biết hiệu quả thấp hơn nhiều so với đầu tư tư nhân. Việc ông đem những công ty tư nhân năng động nhất phải chịu sự bảo hộ của Đảng CS TQ sẽ làm mất đi tính năng động rất cần trong thương trường. Jack Ma bị trừng phạt chỉ vì phê phán vài câu và muốn cạnh tranh với hệ thống tài chính nhà nước. Sau đó tất cả các tình hoa kinh tế phải cùng hoà bản đồng ca suy tôn lãnh tụ. Cuối cùng mô hình TQ có làm ra được nhiều của cải hơn Mỹ hay không? Sự tăng trưởng về năng xuất cá nhân sẽ quyết định ai thắng ai trong cuộc đua tranh lần này.

Những tiến bộ kỹ thuật người Hoa tận dụng để thay đổi TQ như tàu cao tốc, e-pay, Internet, 5G, chip bán dẫn, pin mặt trời, điện thoại thông minh không có cái nào được phát minh ở TQ. TQ học được từ sự chuyển giao công nghệ từ Mỹ và Tây Âu trong cơn sốt toàn cầu hoá và sự tham lam của tư bản tài chính Tây Phương không nghĩ đến đường dài. Vốn thông minh, người Hoa sao chép và có thể làm tốt hơn ở nhiều điểm cũng như chẳng tôn trọng tác quyền trí tuệ và một nguồn nhân lực dồi dào giúp giá thành rẻ hơn. 40 năm nay TQ chỉ được một giải Nobel về Y học về thuốc chống sốt rét được nghiên cứu trong những năm 70. Vài chục năm nữa chưa chắc có giải khác vì cung cách đầu tư cho khoa học không phải để đi đến tận cùng của học thuật. Các đại học TQ không có độc lập về học thuật cũng như tài chính. Giáo sư do nhà nước bổ nhiệm và không lựa lời mà phát biểu thì mất nồi gạo như chơi. Với một môi trường như thế thì rất khó cho những đột phá tư duy.

Giới làm ăn TQ chờ Mỹ có gì thì sẽ kiếm một phiên bản sao chép. Có Uber thì có Didi, có Google thì có Baidu, có Amazon thì có Alibaba… Lúc Mỹ và Tây Phương hiểu ra và đối phó thì TQ ngấm đòn. Sự cấm vận về kỹ thuật cao của Mỹ gây rất nhiều trở ngại khó vượt qua. Thí dụ điển hình là hãng Huawei đang hùng hổ đòi lắp đặt hệ thống mạng 5G cho toàn thế giới và vượt Apple trong điện thoại thông minh. Hơn một năm sau khi Mỹ cấm bán chip cao cấp Huawei phải bán phần làm điện thoại cho hãng khác vì không có chip 5G và phần mạng 5G cũng mất bao khách hàng. Thương vụ của Huawei mất hơn 70 tỉ đô một năm. Trước lúc Mỹ cấm vận thì Huawei khẳng định lúc nào họ cũng có chip thay thế Made in China. Ông Tập và ông Vương không biết rằng để làm những cái chip đứng đầu thế giới, bao nhiêu sáng tạo từ những cá nhân người Mỹ và thế giới đã bỏ vào. Sự sáng tạo lúc nào cũng đi đôi với tự do cá nhân, phải làm khác, nghĩ khác, không vào đường mòn người khác đã đi và nhất quyết không có hô khẩu hiệu suy tôn lãnh tụ.

Tự do cá nhân là một phần của đời sống Mỹ, tạo ra bản sắc của xã hội Mỹ dù tích cực hay tiêu cực. Có thể sau những khủng hoảng này, người Mỹ mọi màu da có thể tìm được một khế ước để chung sống mà vẫn giữ được tự do cá nhân tương đối cho mình. Hệ thống giáo dục của Mỹ trong vài thế hệ tới sẽ góp phần xóa nhòa ranh giới về sự khác biệt chủng tộc, xây dựng một đồng thuận tương đối mà mỗi cá nhân có thể giữ được bản sắc riêng. Trong các trường đại học hàng đầu của Mỹ số sinh viên da màu đã xấp xỉ gần một nửa, bằng sinh viên da trắng. Giải pháp đó chẳng phải nhân bản hơn là sự áp đặt chuyên chính triệt tiêu tự do cá nhân như cách của Vương. Trong xã hội ông Tập, trăng Trung Hoa tròn hơn trăng nước Mỹ, đồng hồ Trung Hoa tốt hơn đồng hồ Thuỵ sĩ. Không ai dám nói khác để bị đánh hội đồng. Người Hoa, qua những thăng trầm của lịch sử, biết cách giữ mình, họ ngoài mặt đồng tình với ông Tập mà chắc gì trong lòng đã ưa.

Huyền thoại về một “Mô hình tư bản mang bản sắc TQ chẳng bao giờ khủng hoảng” thật ra nằm trong sự tư hữu đất đai bởi nhà nước. Theo hiến pháp toàn bộ đất đai ở TQ thuộc về toàn dân do nhà nước quản lý. Mỗi năm chính phủ cho thuê đất để xây nhà có thể thu về hơn 1.500 tỉ đô, hơn 10% tổng sản lượng nội địa. Ngoài ra ngân hàng nhà nước và các công ty xây dựng nhà nước sở hữu một số nợ khổng lồ từ người mua nhà. Với thặng dư mậu dịch và nguồn nội tệ dồi dào, các nguy cơ khủng hoảng đều được giải quyết bởi các gói kích cầu khổng lồ. Những xa lộ ngang dọc TQ nhiều lúc vắng hoe hoặc những kiến trúc khủng đến từ những nguồn tiền đó.

Nhưng đất đai không phải vô tận, số người mua nhà cũng giảm dần vì dân số giảm đi. Số nhà tồn kho có thể ở hơn 70 triệu người. Huyền thoại không khủng hoảng cũng có thể chấm dứt. Số nợ của các chính phủ địa phương đã lên tới 45% tổng sản lượng nội địa. Có thể thấy vì sao các thành phố TQ bây giờ đều hoành tráng, tất cả đều từ nợ công địa phương. Các công ty TQ cũng nợ như chúa chổm hơn 160% tổng sản lượng nội địa. Sở dĩ chưa dẫn tới khủng hoảng vì đa số nợ thanh khoản bằng tiền nhân dân tệ. Sự chạy nợ của công ty địa ốc lớn nhất Evergrande cho thấy: Đất bắt đầu chuyển dưới chân.

Từ mấy tháng vừa rồi, ủy ban điều tra trung ương tuyên bố điều tra 5, 6 lãnh đạo cao cấp nhất của ngành bán dẫn (semiconductor). Sau khi bơm hàng trăm tỉ Mỹ kim để đưa ngành này trở nên đối thủ của Đài Loan và Mỹ, ông Tập phải cay đắng chấp nhận mấy con chip của TQ vẫn lẹt đẹt thua xa người anh em cứng đầu Đài Loan, còn lâu mới kịp chip của Qualcomm, Intel. Chính phủ TQ vừa rồi phải bỏ thêm hàng chục tỉ đô cứu tập đoàn chip Thanh Hoa, nhiều cái đầu sẽ rơi trong thời gian tới.

Sau 10 năm cai trị của ông Tập , thất nghiệp của những người trẻ ở TQ bây giờ rất cao. Đến 20% người tuổi từ 20-24 không có việc làm. Lạm phát phi mã nhất là các thành phố lớn. Tăng trưởng kinh tế cho năm 2022 sẽ khoảng 5%, thấp nhất trong 40 năm. TQ nhập cảng đến 60% năng lượng và một lượng lớn lương thực. Với một GDP còn thua Mỹ, lượng khí thải nhà kính lại gần gấp đôi Mỹ. Điều đó nói lên sự bất tối ưu trong sản xuất.

Năm 2022, ông Tập sẽ chấp chính nhiệm kì thứ 3 trở thành lãnh tụ tối cao vĩnh viễn. Ông Vương với vị trí quân sư sẽ tiếp tục đường lối trấn áp tự do cá nhân, chuẩn bị tinh thần cho người Hoa vượt Mỹ.

Nhưng ở 2022, một nước Trung Hoa cũng đã thấm mệt!

.................................

Tháng 8.2022

Nguyễn Tuấn ............./.