Ông Trọng


Di sản lịch sử của ông Nguyễn Phú Trọng là cuộc chiến đốt lò. Tính đến giữa năm 2024, toàn bộ 1/3 trong 18 quan chức đảng từng là ủy viên Bộ Chính trị vào thời điểm diễn ra Đại hội Đảng 2021 đã bị thanh trừng. Trong đó có hai chủ tịch nước, một phó thủ tướng, một chủ tịch Quốc hội và một thành viên thường trực Quốc hội. Một số nhân vật từng hét ra lửa trong Ban Bí thư cũng bị cách chức khỏi Ban Chấp hành Trung ương Đảng.

Tuy nhiên, di sản khổng lồ và đầy tính lịch sử này là một di sản hai mặt. Thành công để lại dấu ấn lớn nhất của nó là triệt hạ đế chế Nguyễn Tấn Dũng.




Dù vậy, di sản này có nhiều thất bại và thất bại lớn nhất là ông Trọng đã không tạo ra được sự kế thừa để cuộc chiến chống tham nhũng không bị hổng chân một khi ông buông tay. Còn nữa, thất bại cay đắng nhất là ông Trọng không đánh từ gốc.

Tham nhũng ở Việt Nam không phải là vấn đề cá nhân, không phải là chuyện đạo đức đảng viên. Nó là vấn đề của hệ thống. Nó là con đẻ được sinh ra từ chính Đảng cai trị. Hậu quả, cuộc chiến chống tham nhũng chỉ là cuộc chém giết nội bộ. Tham nhũng vẫn tàn phá đất nước. Theo xếp hạng của Tổ chức Minh bạch Quốc tế, chỉ số tham nhũng Việt Nam hiện đứng ở vị trí 83 trong 180 quốc gia, sau Trung Quốc và Cuba.

Hậu quả cuộc chiến đốt lò còn dẫn đến việc hình thành sự ngạo mạn của bộ máy cai trị, biến Việt Nam thành một nhà nước công an trị toàn diện.

Những “cải cách cơ cấu” vô hình trung tiếp thêm sinh lực cho Đảng và gắn kết thể chế Đảng với bộ máy an ninh nhà nước. Ông Trọng từng nói rằng Bộ Công an là “thanh kiếm và lá chắn” của Đảng.

Cần biết, ngân sách hàng năm ước tính của Bộ Công an đã tăng từ 96,1 nghìn tỷ đồng (3,77 tỷ USD) tính đến năm 2021 lên 114 nghìn tỷ đồng vào thời điểm hiện tại (2024).

Dưới sự giám sát của ông Trọng, Bộ Công an trở thành siêu quyền lực, ảnh hưởng đến các vấn đề của Đảng và Nhà nước với mức độ chưa từng có. Song song cuộc chiến tham nhũng và trao quyền nhiều hơn cho Bộ Công an, không chỉ “củi” mới bị đốt. Điều quan tâm của ông Trọng là không chỉ làm trong sạch bộ máy Đảng. Ông còn đặt trọng tâm vào việc “ổn định xã hội”, theo cách hệt Trung Quốc.

Xã hội dân sự, do đó, trong thời gian ông Trọng ngồi ghế tổng bí thư, bị tấn công một cách khốc liệt. Dưới thời ông Trọng, hoạt động xã hội dân sự trở nên bi thảm. Các chiến dịch bắt bớ và vi phạm nhân quyền ngày càng hỗn loạn và bất chấp.

Cần nhắc lại, sự kiện Đồng Tâm với việc giết ông Lê Đình Kình đã xảy ra ngay dưới mũi ông Trọng.

Dưới thời ông Trọng, sự kiểm soát xã hội là ưu tiên hàng đầu, quan trọng không kém cuộc chiến đốt lò. “Nếu để xảy ra bất ổn, chúng ta không thể nói đến việc phát triển kinh tế hay đầu tư các dự án” – Tô Lâm từng nói như vậy vào năm 2023.

Trong bài viết ngày 9-5-2024 trên Chatham House, Bill Hayton – nhà bình luận chính trị Việt Nam quen thuộc – viết: “Bất cứ ai thắng trong cuộc đua giành ghế tổng bí thư, đất nước (Việt Nam) vẫn trở thành một quốc gia công an trị đúng nghĩa” (Whoever wins the race to become the next general secretary of the CPV, the country will have taken a turn towards becoming a literal police state). Trong quá khứ lẫn hiện tại, Đảng chỉ quan tâm một điều duy nhất: Sự sống còn của chế độ.

Điều cuối cùng cần nói về di sản ông Trọng là cuộc chấn chỉnh nội bộ Đảng lẫn “ổn định xã hội” của ông đang có lợi cho Trung Quốc. Việc trao thượng phương bảo kiếm cho Tô Lâm đã biến ông trở thành nhân vật nắm trong tay quyền lực tuyệt đối. Chính sách kiểm soát nội an và nội chính của Tô Lâm ngày càng giống Trung Quốc. Nếu một kẻ ở Hà Nội có sẵn khuynh hướng công an trị và đi theo mô hình phản dân chủ thì Bắc Kinh hẳn nhiên bỏ ra ít “công lực” hơn để lôi kéo về phía họ. Điều đó đồng nghĩa với việc Washington trở nên khó khăn hơn trong việc thúc đẩy bang giao gần gũi nhằm biến Hà Nội thành đối trọng cân bằng trong cuộc giằng co với Trung Quốc.

Cũng cần để ý thêm, “thái thú” Trung Quốc tại Việt Nam hiện là Hùng Ba (Xiong Bo), một kingmaker có vai trò rất lớn trong việc xây dựng quan hệ Trung Quốc-Campuchia thời đương sự còn làm đại sứ tại Phnom Penh (từ 2016-2018). Với sự dẫn dắt của Hùng Ba, Campuchia đã đi sâu vào quỹ đạo Trung Quốc. Và dưới thời Hùng Ba, Thủ tướng Hun Sen đã thắt chặt kiểm soát an ninh nội chính. Báo chí tự do bị xóa sổ, những gương mặt chính trị gia đối lập bị triệt hạ không nương tay và kinh tế Campuchia lệ thuộc toàn diện vào Trung Quốc.

Những ngày này, ở Việt Nam, Hùng Ba chỉ là nhà quan sát thời cuộc, tọa sơn quan hổ đấu, hay bí mật can thiệp vào cuộc chiến tranh giành quyền lực tóe lửa ở Hà Nội? Không ai có thể dám cả quyết. Hùng Ba có “cố vấn” cho Tô Lâm hay không, không người nào dám khẳng định. Nhưng chắc chắn rằng, với những diễn biến như hiện tại, Hùng Ba có thể báo cáo về Bắc Kinh rằng, Trung Quốc chẳng có gì phải lo. Việt Nam vẫn nằm trong quỹ đạo Trung Quốc, tương lai dân chủ Việt Nam vẫn chỉ là điều mà các lý thuyết gia mong mỏi, và “cây tre” Việt Nam vẫn không nghiêng về phía Hoa Kỳ.


___________
-Nguyễn Xuân Phúc: Ngày 17-1-2023, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIII đã họp xem xét và “cho ý kiến” về “nguyện vọng” thôi giữ các chức vụ, nghỉ công tác và nghỉ hưu của Nguyễn Xuân Phúc, Uỷ viên Bộ Chính trị, Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIII, Chủ tịch nước, Chủ tịch Hội đồng quốc phòng, an ninh nhiệm kỳ 2021-2026.
-Võ Văn Thưởng: Ngày 20-3-2024, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII lại “họp xem xét”, và “cho ý kiến” về việc cho thôi giữ các chức vụ, nghỉ công tác của Võ Văn Thưởng, Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII, Chủ tịch nước, Chủ tịch Hội đồng Quốc phòng và An ninh nhiệm kỳ 2021-2026.
-Vương Đình Huệ: Ngày 26-4-2024, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII tiếp tục “họp xem xét” và “cho ý kiến” việc cho thôi giữ các chức vụ, nghỉ công tác của Vương Đình Huệ, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội khóa XV, nhiệm kỳ 2021-2026.
-Trần Thanh Mẫn: Ngày 20-5-2024, Quốc hội “bầu” Trần Thanh Mẫn, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội giữ chức Chủ tịch Quốc hội.
-Tô Lâm: Ngày 22-5-2024, với 465/465 đại biểu biểu quyết tán thành, Quốc hội thông qua Nghị quyết phê chuẩn miễn nhiệm chức Bộ trưởng Công an của Tô Lâm. Trong cùng ngày, 472/473 đại biểu Quốc hội biểu quyết tán thành, thông qua Nghị quyết “bầu” Tô Lâm giữ chức Chủ tịch nước nhiệm kỳ 2021-2026. .................../.

Bộ trưởng Bộ Công an đã công khai điều hành Chính phủ

 Bộ trưởng Bộ Công an đã công khai điều hành Chính phủ


https://www.facebook.com/tiengdanbao/posts/pfbid0jfex4kX17sia7qXmVAojXkUd835GZ8ikjNvexvXi9DQKq1nbXn32X5jQfuvkneE6l


Đặng Đình Mạnh ***


Ngày 10/07/2024, truyền thông trong nước đồng loạt đưa tin đầy bất thường về việc ông Phạm Minh Chính, Thủ tướng Chính phủ vừa ký Quyết định số 613/QĐ-TTg “phân công” ông Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an thay mặt Chính phủ làm việc với các địa phương về tình hình sản xuất kinh doanh, đầu tư xây dựng và xuất nhập khẩu trên địa bàn.

Cụ thể, ông Lương Tam Quang làm việc về tình hình, giải pháp thúc đẩy sản xuất kinh doanh, đầu tư công, xây dựng hạ tầng, xuất nhập khẩu, tháo gỡ khó khăn về nhà ở xã hội, thị trường bất động sản, kỷ luật, kỷ cương hành chính… và các vấn đề khác nổi lên trên địa bàn.

Đọc danh mục liệt kê những công việc thuộc thẩm quyền mới được giao cho ông Lương Tam Quang, công chúng không thể “tá hỏa” tự hỏi: Tại sao ông Lương Tam Quang lại có thể được giao vai trò như Thủ tướng Chính phủ và vai trò Bộ trưởng một loạt bộ, gồm: Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Giao thông Vận tải, Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường, Bộ Công thương và Thanh tra Chính phủ?

Vì lẽ:
- Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư mới có thẩm quyền làm việc với các địa phương về tình hình sản xuất, kinh doanh, đầu tư công.
- Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải có thẩm quyền về xây dựng hạ tầng.
- Bộ trưởng Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường có thẩm quyền về tháo gỡ khó khăn về nhà ở xã hội, thị trường bất động sản.
- Bộ Trưởng Bộ Công thương có thẩm quyền về tình hình xuất nhập khẩu.
- Thanh tra Chính phủ có thẩm quyền về kỷ luật, kỷ cương hành chính.
Chưa đặt ra vấn đề năng lực của ông ấy liệu có khả năng kinh bang tế thế để đảm nhiệm vai trò lớn hơn cả một Thủ tướng hay không? Mà chỉ cần đặt vấn đề về tương quan quyền lực chính trị, đã thấy ngay vị thế khuynh loát tuyệt đối của Bộ Công an trong giai đoạn hiện nay.
Về phương diện pháp lý, thì Bộ Công an vẫn chỉ là một trong các bộ thành viên thuộc Chính phủ, đứng đầu là Thủ tướng, người lãnh đạo cao nhất. Nhưng trong thực tế, công chúng đều hiểu rằng Bộ Công an có vị thế như là một “siêu bộ”. Cho đến những ngày gần đây, thì “siêu bộ” này đã hoàn toàn khống chế toàn bộ hệ thống quyền lực chính trị, bao gồm cả Bộ Chính trị và các ban đảng trung ương.
Thế nên, để Bộ trưởng Bộ Công an chính thức điều hành trực tiếp Chính phủ cùng các bộ, thì vẫn cần Thủ tướng ký văn bản quyết định “phân công” để hợp thức hóa quyền hạn. Đó là lý do Phạm Minh Chính phải muối mặt ký phân công chia sẻ vai trò cho Lương Tam Quang. Trong đó, Lương Tam Quang nắm giữ quyền quản lý, điều hành 5 bộ quan trọng và sặc mùi lợi ích nhất trong Chính phủ.



Xét về khối lượng công việc, Thủ tướng vốn chỉ là người điều hành chung. Thế nhưng, nếu một người được giao thẩm quyền quản lý điều hành trực tiếp 5 bộ trong 5 lĩnh vực khác nhau như ông Lương Tam Quang, thì thật sự, ông ấy phải có khả năng thiên tài xuất chúng, ít nhất phải gấp 5 lần ông Thủ Tướng.

Tất nhiên, ông Lương Tam Quang không cần phải là thiên tài. Vì lẽ, cái ông ấy cần vẫn chỉ là quyền lực để chi phối Chính phủ và 5 bộ mà thôi. 5 Bộ trưởng vẫn làm công việc chuyên môn của mình và phải báo cáo công việc cho ông Lương Tam Quang là chính. Chính quyền các địa phương cũng vậy, trước đây chịu sự lãnh đạo và báo cáo Thủ tướng, nay Lương Tam Quang thay thế vai trò đó.

Tóm lại, sau Hội nghị Trung ương 9 họp vào trung tuần tháng 05/2024 với ý đồ phản công Bộ Công an bất thành của phe Nguyễn Phú Trọng và đồng đảng trung thành, dẫn đến sự khẳng định uy thế chính trị tuyệt đối của Bộ Công an, đến mức buộc Bộ Chính trị phải ra nghị quyết yêu cầu Quốc hội phê chuẩn chức vụ Bộ trưởng Bộ Công an, cho dù trước đó đã từng loại Lương Tam Quang ra khỏi Bộ Chính trị.

Chỉ một tháng sau đó, ông Lương Tam Quang đã sớm chìa những vòi bạch tuột nhớp nhúa vươn rộng ra ngoài phạm vi Bộ Công an, đích đến là các bộ "ngon ăn" trong Chính phủ.

Qua đó, mới thấy sự thâm trầm của các mưu sĩ Bộ Công an đối với cá nhân Thủ tướng Phạm Minh Chính.

Vì lẽ, sau những bản án xét xử khiếm diện bà trùm Nguyễn Thị Thanh Nhàn, được cho là "tiểu tam" của Thủ tướng, thì họ đã có thể hạ bệ Phạm Minh Chính dễ như trở bàn tay. Nhưng thay vì hạ bệ, họ khống chế và sai bảo như gia nô để phục vụ lợi ích cho Bộ Công an.

Còn Quốc hội, sau những quyết định khởi tố, bắt giữ các đại biểu trực tính, thường xuyên to mồm nhất như Lưu Bình Nhưỡng và mới đây là Lê Thanh Vân, thì số còn lại đều đã tự giác "khớp mõm" vì đã biết rõ thân phận nghị gật của mình.

Đó cũng là lý do họ đã phải phê chuẩn tất cả những yêu sách được đưa ra từ Bộ Công an, cho dù, chúng vô lý như thế nào đi nữa, bao gồm cả yêu sách giữ lại đến 85% số tiền xử phạt giao thông, thì nay, đã chính thức trở thành luật...

Sau những cơn bão thoán đạt quyền lực chính trị một cách vô pháp, càn quét từ đảng đến chính quyền, từ Quốc hội đến Chính phủ, từ trung ương đến địa phương. Lúc này, một cách công khai và chính thức, Bộ trưởng Bộ Công an đang trực tiếp điều hành Chính phủ.

Dĩ nhiên, trong đó, Lương Tam Quang chỉ là kẻ được ủy nhiệm từ ông trùm họ Tô, người sắp hợp nhất hai ghế Chủ tịch nước và Tổng bí thư. Không lâu đâu...


................../.

VOA: Quyền lực Tô Lâm lớn cỡ nào?

VOA: Quyền lực Tô Lâm lớn cỡ nào?

 Hoàng Trường
****




Mối tương quan quyền lực giữa tân Chủ tịch nước với một Tổng bí thư cao tuổi đang bị bạo bệnh có thể sẽ thay đổi tùy theo các yếu tố chính trị, sự ủng hộ giữa các phe phái, cũng như các quyết định cá nhân giữa các thành viên khác trong Trung ương và Bộ Chính trị.


Tân Chủ tịch nước (CTN) với Bộ Công an
Trong diễn tiến mới nhất, sáng ngày 4/7/2024, tại Hà Nội, Thượng tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy Công an Trung ương (ĐUCATƯ), Bộ trưởng (BT) Công an đã chủ trì hội nghị Đảng ủy Công an Trung ương.

Đây là tổ chức Đảng trong ngành công an, có vai trò chủ chốt, chỉ đạo và giám sát mọi hoạt động của lực lượng công an theo đúng đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Phát biểu khai mạc, Bí thư Lương Tam Quang cho biết, Bộ Chính trị (BCT) đã đồng ý phân công tân Chủ tịch nước (CTN) Tô Lâm tiếp tục tham gia Đảng ủy Công an Trung ương (ĐUCATƯ) và Ban Thường vụ của Đảng ủy, nhiệm kỳ 2020 – 2025.

Việc nguyên thủ quốc gia là thuộc cấp của một Bộ trưởng, chỉ là ủy viên Trung ương Đảng, không phải là lần đầu tiên bộc lộ sự tréo ngoe trong cấu trúc quyền lực của ĐCSVN!

Bộ trưởng Quang cũng thông báo với hội nghị nội dung phát biểu của Tổng Bí thư (TBT) Nguyễn Phú Trọng. Ông Trọng, không dự cuộc họp được nên đã chuyển toàn văn bài nói đến hội nghị, trong đó ông chúc mừng những người dự họp trên cương vị mới, gồm CTN Tô Lâm; tân BT Lương Tam Quang và Chánh Văn phòng Trung ương đảng Nguyễn Duy Ngọc (nguyên Thứ trưởng Công an) (1).

Vậy là, CTN Tô Lâm tuy ngồi trên ‘Tứ trụ’ nhưng vẫn sẽ nắm rất chắc Bộ Công an (BCA) ở bên dưới qua ba kênh: Ông là Thống lĩnh lực lượng vũ trang nhân dân, Chủ tịch Hội đồng quốc phòng và an ninh (theo Hiến pháp); là Ủy viên Ban thường vụ ĐUCATƯ (BCT vừa phân công) và kênh thứ ba, BT Quang là dân Hưng Yên, được cho là ‘đệ tử ruột’ của Tô Đại tướng từ những năm tháng sát cánh cùng nhau trong Bộ.

‘Việc ông Tô Lâm duy trì ảnh hưởng tại BCA sẽ là một trong những yếu tố then chốt quyết định liệu ông có thể trở thành TBT hay không,’ bà Ishizuka từ Viện Kinh tế Phát triển JETRO (Nhật Bản) nhận định như vậy với BBC (2).


Chủ tịch nước, Tô Lâm, đón tổng thống Nga, Vladimir Putin, ngày 20 tháng Sáu, tại Hà Nội. Nguồn: AP



Còn nhớ tại Hội nghị Trung ương 9, Tô Lâm đã triển khai kế hoạch vận động để Lương Tam Quang và Nguyễn Duy Ngọc, lúc bấy giờ cả hai mới là hàm Thứ trưởng, được bầu bổ sung vào BCT. Nhưng kế hoạch không thành. Tuy nhiên, Lương Tam Quang, dù chỉ mới là Ủy viên Trung ương đảng sau đó vẫn được Quốc hội phê chuẩn giữ chức BT Công an, còn Nguyễn Duy Ngọc, được BCT phân công giữ chức Chánh Văn phòng TƯĐ.

Trên lý thuyết, quyền lực Tô Lâm không phải là vô đối mà được cân bằng và kiểm soát bởi các cơ quan khác trong hệ thống chính trị của Đảng và Nhà nước Việt Nam. Nhưng qua những đợt ‘xáo bài’ trên thực tế, các lần ‘đánh lấn’ của Tô Lâm đều thành công mỹ mãn (3).


Giữ đất nước trong vòng sợ hãi?
Sáng 1/7/2024, tại 63 tỉnh thành trên cả nước đã rầm rộ làm Lễ đồng loạt ra mắt lực lượng tham gia bảo vệ an ninh trật tự (ANTT) cơ sở.

Truyền thông trong nước đánh giá đây là sự kiện quan trọng, được lãnh đạo và nhân dân quan tâm (4). Tuy nhiên, trong một thảo luận tại Quốc hội gần bốn năm về trước, khi dự thảo luật nói trên cũng do Tô Lâm lúc bấy giờ là BTCA đệ trình, đã có những ý kiến trái chiều về chủ trương này. Tại phiên thảo luận về dự án ‘Luật Lực lượng tham gia bảo vệ ANTT cơ sở’ liên tiếp nhận được những đánh giá thẳng thắn xoay quanh việc có cần thiết phải ban hành luật này hay không và những lo ngại liên quan đến vấn đề phình bộ máy biên chế trong các lực lượng công an.
Hồi đó, Thiếu tướng Sùng Thìn Cò, Phó Tư lệnh Quân khu 2, ĐBQH tỉnh Hà Giang đã đặt câu hỏi: ‘Liệu có cần thêm một lực lượng nữa không khi lực lượng công an đã quá đông? Bây giờ một tỉnh ít nhất phải từ 3.000 công an, tỉnh to tới 4.000, hơn 4.000 công an chính quy. Lực lượng đông như thế, giờ lại thêm nhiều lực lượng nữa, chẳng lẽ lực lượng chính quy không đủ để nắm được tình hình, xử lý tình hình hay sao?’ (5).

Đại biểu Lưu Bình Nhưỡng (Bến Tre), lúc bấy giờ còn là quan chức Quốc hội cho rằng, khi 126 nghìn lực lượng công an bán chuyên trách được hợp thức hóa, thì ông lo ngại công an chính quy sẽ ‘lười biếng’, dồn hết công việc cho lực lượng bán chuyên làm. Đặc biệt đại biểu Nhưỡng tiếp tục lo ngại tình trạng phình bộ máy, ‘phình cả động mạch, cả tĩnh mạch’. Ông Nhưỡng đề nghị hết sức cân nhắc, bởi nếu ban hành luật mà luật bị ‘bật trở lại’, không có hiệu quả trong thực tiễn, nghĩa là có lỗi với nhân dân.

‘Luật Lực lượng tham gia bảo vệ ANTT cơ sở’ nói trên là một trong ba dự luật mà BT Tô Lâm từng đệ trình lên Quốc hội trước khi rời nhiệm sở. Hai dự án sau là ‘Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cảnh vệ’ và ‘Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ’.

Nhà báo Huy Đức trước khi bị bắt khẩn cấp đã kể lại trên Facebook cá nhân về sự kiện này. Theo nhà báo hiện đang trong trại giam, nếu tư duy ‘quy đồng’ [theo kiểu mọi người đều là tội phạm] thì có lẽ, có ngày chúng ta phải ăn bốc, vì đũa cũng là vũ khí nguy hiểm’. Huy Đức thuật lại bình luận của một giáo sư luật, khi ông này theo dõi những sửa đổi trong Luật quản lý và sử dụng vũ khí...

Thực tiễn cho thấy, không phải cứ lực lượng công an đông mà đất nước an toàn hơn. Chưa bao giờ tội phạm phát triển phức tạp như hiện nay… như bà Trương Mỹ Lan từng chuyển hàng nghìn tỷ tiền mặt ra khỏi ngân hàng, hay bạo loạn có hàng trăm người tham gia ở Tây Nguyên mà BCA đã không phát hiện được từ trong trứng nước. Đáng tiếc, Facebook này của Huy Đức nay đã bị đóng, đành đọc ‘lỗ mỗ’ trên đường dẫn của báo ‘Công an Nhân dân’ (6)


Tô Lâm và TBT Nguyễn Phú Trọng
Quyền lực của tân CTN trong mối tương quan với TBT Trọng có lẽ là một trong những ẩn số lớn của cuộc chiến cung đình trên thượng tầng Ba Đình. Ngay cả giới thạo tin trong nước vẫn bị chia tách thành hai xu hướng ngược nhau.

Trend thứ nhất cho rằng, Tô Lâm chỉ là phương tiện Nguyễn Phú Trọng dùng cho công cuộc ‘đốt lò’.

Trend thứ hai thì lập luận ngược lại, cựu BTCA đã ‘tương kế tựu kế’, bề ngoài làm như là ‘tuân chỉ’, thực hiện lệnh của TBT, nhưng ‘nhất cử lưỡng tiện’, Tô Lâm ‘đôn đáo’ công việc ấy còn là để loại bỏ tất cả các đối thủ tiềm tàng cản trở bước tiến trên con đường trở thành người đứng đầu ĐCSVN vào thời điểm thích hợp.

Một chuyên gia nghiên cứu về Việt Nam, Giáo sư Zachary đánh giá: ‘Việc ông Huệ bị mất chức đã khiến chuyện Bộ trưởng Công an Tô Lâm trở thành Tổng bí thư càng có thêm khả năng hơn bao giờ hết’. (7)

Tuy nhiên, cơ cấu quyền lực hiện tại của ĐCSVN cho thấy TBT vẫn là vị trí quyền lực cao nhất, có khả năng ảnh hưởng lớn đến các quyết định chính sách và bổ nhiệm các vị trí lãnh đạo chủ chốt.

Trong khi đó, tân CTN, mặc dù có vai trò quan trọng về mặt đối ngoại và biểu tượng quốc gia, nhưng thường phụ thuộc nhiều vào sự đồng thuận trong BCT và BBT, nơi mà TBT có tiếng nói quyết định.

Mối tương quan quyền lực giữa tân CTN với một TBT cao tuổi và bị bạo bệnh có thể sẽ thay đổi tùy theo các yếu tố chính trị, sự ủng hộ trong nội bộ, cũng như các quyết định cá nhân của các thành viên khác trong TƯ và BCT.

TBT Nguyễn Phú Trọng trên cương vị Đảng trưởng qua ba nhiệm kỳ và hiện vẫn có ảnh hưởng lớn trong Đảng. Tô Lâm không dễ gì tiếm quyền như một số nhà phân tích đánh giá.

Mới đây, ông Trọng lại bố trí Đại tướng quân đội Lương Cường đứng đầu BBT âu cũng là một cách ‘cân bằng và đối trọng’ giữa các lực lượng vũ trang với nhau.

Và dù có tăng cường đàn áp và bắt bớ, tân CTN Tô Lâm vẫn khó trở thành nhà độc tài. Nắm giữ vị trí thứ ba trong ‘Bộ tứ’, Tô Lâm hiện đang đối mặt với thế tiến thoái lưỡng nan cả về đối nội lẫn đối ngoại.

Theo những rò rỉ từ nội bộ, một mặt, tân CTN muốn các phe phái tạm hưu chiến để chuẩn bị cho Đại hội 14, đảm bảo sự đồng thuận và đoàn kết trong nội bộ Đảng và Chính phủ để các bên cùng xốc lại lực lượng.

Nhưng sau những chiến dịch ‘đốt lò’ kinh thiên động địa vừa qua thì đây không còn là nhiệm vụ dễ dàng.

Mặt khác, tân CTN lại cũng phải tập trung làm tốt nhiệm vụ tham mưu trong BCT, đề xuất với TBT Nguyễn Phú Trọng nhiều chủ trương quan điểm, định hướng lớn về công tác nội chính, phòng chống tham nhũng, tiêu cực và cải cách tư pháp.

Theo nguồn nội bộ không muốn tiết lộ danh tính, tân CTN Tô Lâm đang lên kế hoạch cho một số hoạt động đối ngoại để ra mắt quốc tế. Có tin Tô Lâm sẽ sang Lào ngày 9/7 và đi Campuchia ngày 10/7 tới. Nếu đúng như thế thì đây là quyết định tập thể của BCT và nằm trong định hướng đối ngoại lớn của ĐCSVN.

Yếu tố bất ngờ chưa biết được là tân CTN sẽ có mũi đột phá nào trong bang giao với các cường quốc? Theo giới thạo tin, đột phá theo hướng nào cũng đều khó khăn, dù đó là sang Mỹ hay thăm Trung Quốc.

Cũng ngày 4/7/2024, Thường trực Ban Bí thư (TTBBT) Lương Cường đã làm việc với Ban Đối ngoại Trung ương (ĐNTƯ) về tình hình thực hiện nhiệm vụ từ đầu nhiệm kỳ Đại hội 13 đến nay (😎. Truyền thông chính thống không cho biết cuộc họp bàn cụ thể những gì, nhưng thăm Campuchia trong bối cảnh cha con nhà Hun Sen ‘đang quậy’ hết cỡ cũng là thách thức cho tân CTN.

***
Quyền lực – Câu chuyện ngàn xưa ấy bao giờ cũng mới. Ở Việt Nam, TBT Trọng từng đề cập đến vấn để kiểm soát quyền lực ít nhất là từ tháng 4 năm 2016.

Nhưng cuộc ‘nhốt quyền lực’ của ông Trọng dường như đã không đem lại nhiều kết quả như mong muốn. Theo các số liệu chính thức, Đảng đã cho 7 trong số 18 ủy viên BCT, tức là gần 40% ban lãnh đạo chóp bu khóa 13, cùng hàng trăm ủy viên trung ương, tướng lĩnh, cán bộ cao cấp ở trung ương và các địa phương ‘bay chức’; trong số này nhiều người không chỉ bị mất chức mà còn vào tù.

Theo tác giả Tùng Phong, dưới bề mặt phẳng lặng của cái ao tù chính trị nhàm chán ở Ba Đình, những cơn sóng ngầm, lật đổ phía sau hậu trường, thanh trừng đấu đá không kém phần tàn khốc vẫn luôn diễn ra.

Vị trí CTN chưa bao giờ bất ổn như thời gian qua. Điều này mang nhiều ý nghĩa.

Có thể, công cuộc ‘đốt lò’ quả thực không có vùng cấm. Nhưng mặt khác, nó cũng cho thấy các cuộc đấu đá nội bộ vẫn chưa dừng và rất có thể sẽ vượt ra ngoài tầm kiểm soát (9).

Trong bối cảnh ấy, quyền lực của Tô Lâm cũng chỉ là tương đối và đến phút này vẫn khó tiên lượng một cách chắc chắn, quan hệ giữa Tô Đại tướng với TBT ‘cơm có lành, canh có ngọt’ cho tận phút chót của ‘vở diễn?’


/////////////////
Tham khảo: